မြန်မာ့ကျေးလက်ဒေသ သောက်သုံးရေပြဿနာနှင့် ခေတ်မီရေသန့်စင်နည်းလမ်းများ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော လူဦးရေ အများစုသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက သဘာဝအတိုင်း ရရှိသည့် မြေအောက်ရေ၊ ကန်ရေနှင့် မိုးရေတို့ကိုသာ အဓိကအားထား၍ သုံးစွဲနေကြရသည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များ ပြောင်းလဲလာခြင်း၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်လာခြင်းနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့လာခြင်းတို့ကြောင့် ထိုသဘာဝရေအရင်းအမြစ်များသည် သောက်သုံးရန် မသင့်လျော်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။

ကျေးလက်ဒေသများတွင် ကြုံတွေ့နေရသည့် အဓိကပြဿနာမှာ ရေမရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ သောက်သုံးရန် လုံခြုံစိတ်ချရသော ရေအရည်အသွေး မရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ရိုးရာရေအရင်းအမြစ်များနှင့် ခေတ်သစ်ညစ်ညမ်းမှုများ၏ ပဋိပက္ခ

ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် အလယ်ပိုင်းမိုးခေါင်ရေရှားရပ်ဝန်းရှိ ကျေးရွာများတွင် သောက်သုံးရေအတွက် အဝီစိတွင်းနှင့် လက်တူးတွင်းများကို အဓိက အသုံးပြုကြသည်။ အပေါ်ယံကြည့်လျှင် ကြည်လင်နေသော ရေတွင်းရေသည် ကျန်းမာရေးအတွက် ဘေးကင်းသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ဓာတ်ခွဲခန်းစမ်းသပ်ချက်များအရ ထိုရေများတွင် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော အဆိပ်အတောက်များစွာ ပျော်ဝင်နေတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးတွင် ဓာတ်မြေသြဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးများကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလာကြခြင်းကြောင့် ဓာတုအကြွင်းအကျန်များသည် မြေအောက်ရေလွှာထဲသို့ စိမ့်ဝင်သွားပြီး သောက်သုံးရေတွင်းများကို အဆိပ်သင့်စေသည်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ လမ်းညွှန်ချက်များအရ သောက်သုံးရေတွင် အာဆင်းနစ်ပါဝင်မှုနှုန်းသည် တစ်လီတာလျှင် ၀.၀၁ မီလီဂရမ်ထက် မကျော်လွန်သင့်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းဒေသအချို့ရှိ တွင်းရေများတွင် ထိုပမာဏထက် ၅ ဆခန့် ပိုမိုများပြားနေသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ ဤသည်မှာ ရေရှည်တွင် ကင်ဆာနှင့် အရေပြားရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် တိတ်တဆိတ်လူသတ်သမားပင် ဖြစ်သည်။

မိုးရေစုဆောင်းခြင်းသည် အကောင်းဆုံးအခြားရွေးချယ်စရာဟု ထင်ရသော်လည်း သိုလှောင်ကန်များ စနစ်တကျမရှိခြင်းနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုတို့ကြောင့် မိုးရေထဲတွင် အက်စစ်ဓာတ်နှင့် ဖုန်မှုန့်များ ပါဝင်လာတတ်သည်။ ကျေးလက်လူထုသည် ရေကို ကျိုချက်သောက်သုံးလေ့ရှိသော်လည်း ကျိုချက်ခြင်းသည် ဘက်တီးရီးယားကိုသာ သေစေနိုင်ပြီး အာဆင်းနစ်၊ ခဲနှင့် အခြားလေးလံသော သတ္တုများကိုမူ ပျက်ပြယ်သွားအောင် မလုပ်နိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် မိသားစုကျန်းမာရေးအတွက် ပိုမိုထိရောက်သော ရေသန့်စင်နည်းပညာများ လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။

ရိုးရာရေစစ်ကန်နှင့် ခေတ်မီနည်းပညာတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည် နှိုင်းယှဉ်ချက်

ကျေးလက်အိမ်ထောင်စုအများစုတွင် သဲ၊ ကျောက်စရစ်နှင့် မီးသွေးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ထည့်သွင်းထားသည့် ရိုးရာရေစစ်ကန်များကို သုံးစွဲကြဆဲဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးသော်လည်း ယနေ့ခေတ် ရေထုညစ်ညမ်းမှုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် လုံလောက်မှုမရှိတော့ပါ။

အောက်ပါဇယားတွင် ရိုးရာရေစစ်စနစ်နှင့် ခေတ်မီအဆင့်မြင့် ရေသန့်စင်စနစ်တို့၏ စွမ်းဆောင်ရည် ကွာခြားချက်ကို အသေးစိတ် နှိုင်းယှဉ်ပြထားပါသည် –

စစ်တမ်းများအရ ကျေးလက်ဒေသများတွင် ရိုးရာရေစစ်ကန်များကို ပုံမှန်ဆေးကြောခြင်းမပြုဘဲ လပေါင်းများစွာ သုံးစွဲလေ့ရှိသောကြောင့် ရေစစ်ကန်အတွင်း၌ ဘက်တီးရီးယားများ ပိုမိုပေါက်ပွားကာ ရေကို ပိုမိုညစ်ညမ်းစေသည့် အခြေအနေများပင် ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။

လက်တွေ့ကျသော ကျေးလက်သုံး ရေသန့်စင်နည်းလမ်းများ

ကျေးလက်ဒေသများတွင် လျှပ်စစ်မီးရရှိမှု အကန့်အသတ်ရှိသဖြင့် နည်းပညာရွေးချယ်ရာတွင် အိမ်ထောင်စုတစ်စုချင်းစီ၏ အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီရန် လိုအပ်သည်။ လျှပ်စစ်မီးမလိုသော ကြွေရေစစ်အိုး (Ceramic Filters) များသည် ဘက်တီးရီးယားနှင့် အနည်များကို ကောင်းစွာစစ်ထုတ်နိုင်သော်လည်း ဓာတုဓာတ်ကြွင်းများကို မဖယ်ရှားနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် တွင်းရေတွင် သံဓာတ်နှင့် ထုံးဓာတ်များပါဝင်ပါက ရေစစ်အိုးများ မကြာခဏ ပိတ်ဆို့တတ်သည်။

အိမ်သုံးရေသန့်စက် စျေးကွက်တွင် လူသိများလာသော ONEMI ကဲ့သို့သော အမှတ်တံဆိပ်များသည် ကျေးလက်ဒေသ ရေအရည်အသွေးနှင့် ကိုက်ညီမည့် အိမ်သုံးနှင့် အသေးစားလုပ်ငန်းသုံး ရေသန့်စနစ်များကို အဆင်ပြေအောင် ဒီဇိုင်းထုတ်လာကြသည်။ လျှပ်စစ်မီးရရှိသော ကျေးရွာများအတွက် RO (Reverse Osmosis) စနစ်သုံး ရေသန့်စက်များသည် အကောင်းဆုံးသော ရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းစနစ်သည် ရေမော်လီကျူးထက် သေးငယ်သော အပေါက်ငယ်များပါရှိသည့် Filter အမြှေးပါးကို အသုံးပြုထားသဖြင့် အန္တရာယ်ရှိသော ဓာတုပစ္စည်းအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။

သို့သော် အမှန်တရားတစ်ခုကို ဝန်ခံရလျှင် RO စနစ်သည် ရေအလေအလွင့် အလွန်များပြားသည်။ စစ်ထုတ်လိုက်သော ရေပမာဏ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် အညစ်အကြေးများနှင့်အတူ စွန့်ပစ်ရေအဖြစ် ထွက်သွားတတ်သဖြင့် ရေရှားပါးသော ဒေသများတွင် ဤစွန့်ပစ်ရေများကို အိမ်သာဆေးခြင်း သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးရေးတွင် ပြန်လည်အသုံးပြုရန် စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲရမည်ဖြစ်သည်။

စျေးကွက်လမ်းကြောင်းနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ရွေးချယ်မှုများ

ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့ရေသန့်စက်စျေးကွက်တွင် သုံးစွဲသူများသည် ဈေးနှုန်းသက်သာရုံသက်သက်ကို မကြည့်တော့ဘဲ ရေရှည်အသုံးခံမှုနှင့် Filter လဲလှယ်ရလွယ်ကူမှုကို ပိုမိုဦးစားပေးလာကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်ဒေသများတွင် နည်းပညာရှင်များ အလွယ်တကူ လာရောက်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ခိုင်ခံ့ပြီး အရည်အသွေးစိတ်ချရသော ONEMI ကဲ့သို့သော နာမည်ရ ရေသန့်စက်များကို ရွေးချယ်ဝယ်ယူခြင်းက ပိုမိုတွက်ခြေကိုက်စေသည်။

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျေးရွာတစ်ခုတွင် တွင်းရေ၌ သံဓာတ်အလွန်များသဖြင့် ရိုးရာနည်းလမ်းဖြင့် သုံးစွဲရာမှ ရွာသူရွာသားများ ဆီးကျောက်တည်ခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါများ ခံစားခဲ့ရသည်။ ခေတ်မီ ONEMI ရေသန့်စနစ်များကို တစ်ရွာလုံးစုပေါင်း၍ သော်လည်းကောင်း၊ တစ်အိမ်ထောင်ချင်းစီအလိုက်သော်လည်းကောင်း တပ်ဆင်အသုံးပြုပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ထိုကျန်းမာရေးပြဿနာများ သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ရေအရည်အသွေး မြှင့်တင်ခြင်းသည် လူမှုစီးပွားဘဝကို တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း သက်သေပြနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ်ရသော် ကျေးလက်ဒေသ သောက်သုံးရေသန့်စင်ရေးသည် ပရဟိတလုပ်ငန်း သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်မီနည်းပညာနှင့် စနစ်တကျ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပေါင်းစပ်ရမည့် ကိစ္စဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသောရေကို သောက်သုံးခွင့်ရရှိခြင်းသည် လူတိုင်း၏ အခြေခံအခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး မှန်ကန်သော ရေသန့်စင်စနစ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းက သင့်မိသားစု၏ အနာဂတ်ကို ကာကွယ်ပေးရာရောက်ပါသည်။