ရေတွင်းရေက ကြည်နေပေမဲ့ သောက်လိုက်ရင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက မျက်စိနဲ့မမြင်ရတဲ့ ပိုးမွှားတွေကြောင့်ပါ။
ရန်ကုန်မြို့ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တွေနဲ့ မန္တလေးက အိမ်ခြေတော်တော်များများမှာ ကိုယ်ပိုင်အဝီစိတွင်းတူးပြီး သုံးကြတာ များပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီတွင်းရေတွေကို ဓာတ်ခွဲခန်းပို့ပြီး စမ်းသပ်ကြည့်တဲ့အခါ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ E. coli နဲ့ Coliform ဘက်တီးရီးယားတွေ ပျော်ဝင်နေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အိမ်သာကျင်းတွေနဲ့ နီးကပ်လွန်းတာ၊ မြေအောက်ရေကြော ညစ်ညမ်းတာတွေကြောင့် ဖြစ်ပြီး သာမန်ရေစစ်အိုးတွေ ဒါမှမဟုတ် သဲရေစစ်ကန်တွေနဲ့ ဘယ်လိုမှ ဖယ်ရှားလို့မရပါဘူး။ ဒီပြဿနာကို တကယ်တမ်း အမြစ်ပြတ်ဖြေရှင်းပေးနိုင်တာကတော့ အဆင့်မြင့် ရေသန့်စင်စနစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Executive Summary
- RO (Reverse Osmosis) စနစ်နဲ့ UV စနစ်တွဲသုံးခြင်းက အဝီစိတွင်းရေထဲမှာရှိတဲ့ E. coli၊ Coliform ဘက်တီးရီးယားနဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တွေကို ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အထိရောက်ဆုံး သတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
- UF (Ultrafiltration) စနစ်ကတော့ ဘက်တီးရီးယားကို ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး ရေထဲမှာပါတဲ့ သဘာဝသတ္တုဓာတ်တွေကို မပျက်ပျက်အောင် ချန်ထားပေးချင်တဲ့ အိမ်သုံးတွေအတွက် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
- မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြေအောက်ရေအခြေအနေအရ သံဓာတ်နဲ့ ထုံးဓာတ် အရမ်းများတဲ့ ဒေသတွေမှာ RO Filter မသုံးခင် Pre-treatment (ရေဦးရေစစ်စနစ်) ကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပါမယ်။
ကြည်ရုံနဲ့ မသောက်ပါနဲ့- အဝီစိတွင်းရေထဲက မမြင်ရတဲ့ အန္တရာယ်များ
လူတော်တော်များများက ရေတွင်းရေဟာ ကြည်လင်ပြီး အနံ့အသက်မရှိရင် သောက်လို့ရပြီလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ အလွန်အန္တရာယ်များတဲ့ အယူအဆအမှားတစ်ခုပါ။
မကြာသေးခင်က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသုံး ရေတွင်းတစ်ခုကို စမ်းသပ်ကြည့်ရာမှာ ရေက ကြည်တောက်နေပေမဲ့ ဓာတ်ခွဲခန်းအဖြေမှာ Coliform ပိုးမွှားအရေအတွက်က သတ်မှတ်စံနှုန်းထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုများနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ပိုးသတ်ဆေးတွေနဲ့ တိရစ္ဆာန်မစင်တွေက မြေဆီလွှာထဲကနေတစ်ဆင့် မြေအောက်ရေကြောထဲ စိမ့်ဝင်သွားတာကြောင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် မိုးရာသီကာလတွေမှာ ရေတွင်းတွေထဲကို မြေပေါ်ရေတွေ စိမ့်ဝင်ပြီး ပိုးမွှားပြန့်ပွားမှုက ပိုပြီးတော့တောင် ဆိုးရွားလာတတ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ သောက်သုံးရေစံနှုန်းလမ်းညွှန်ချက်တွေအရ သောက်ရေထဲမှာ E. coli ဘက်တီးရီးယား လုံးဝ (လုံးဝ) မပါဝင်ရပါဘူး။ ဒီပိုးတွေက လူ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရောက်သွားရင် ဝမ်းကိုက်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ အသည်းရောင်အသားဝါ (A) နဲ့ တခြားပြင်းထန်တဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခံအားနည်းတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေအတွက် အသက်အန္တရာယ်အထိ စိုးရိမ်ရပါတယ်။
ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရေသန့်စင်နည်းပညာတွေကို ထုတ်လုပ်နေတဲ့ ONEMI အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့က ရေနမူနာတွေကို လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ မြေအောက်ရေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ပိုးမွှားအန္တရာယ်အပြင် သံဓာတ်နဲ့ ထုံးဓာတ် ပျော်ဝင်မှုနှုန်း မြင့်မားနေတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။
RO၊ UV နဲ့ UF စနစ်တွေက ပိုးမွှားတွေကို ဘယ်လိုဖယ်ရှားပေးသလဲ
အဝီစိတွင်းရေကို စိတ်ချလက်ချ သောက်သုံးနိုင်တဲ့အဆင့်အထိ သန့်စင်ဖို့အတွက် လက်ရှိစျေးကွက်မှာ အသုံးအများဆုံးနဲ့ အထိရောက်ဆုံး နည်းပညာသုံးခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ RO၊ UV နဲ့ UF စနစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
RO (Reverse Osmosis) စနစ်ကတော့ ရေသန့်စင်မှုမှာ အဆင့်မြင့်ဆုံးလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ သူက ၀.၀၀၀၁ မိုက်ခရွန်လောက်သာရှိတဲ့ အလွန်သေးငယ်တဲ့ ဇကာပေါက်တွေပါတဲ့ Membrane ကို သုံးပြီး ရေကို ဖိအားနဲ့ ဖြတ်သန်းစေတာပါ။ ဒီတော့ အရွယ်အစားကြီးတဲ့ ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်တင်မကဘဲ ရေထဲမှာ ပျော်ဝင်နေတဲ့ ခဲ၊ အာဆင်းနစ်၊ ပိုးသတ်ဆေးကြွင်းကျန်မှုတွေနဲ့ ဆားဓာတ်တွေကိုပါ ရာနှုန်းပြည့်နီးပါး (၉၉.၉%) ဖယ်ရှားပေးပါတယ်။
UV (Ultraviolet) စနစ်ကတော့ ရေထဲကို ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် လွှတ်ပြီး ပိုးမွှားတွေရဲ့ DNA ကို ဖျက်ဆီးပစ်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။ သူက ရေထဲကို ဓာတုပစ္စည်း လုံးဝထည့်စရာမလိုဘဲ ပိုးမွှားတွေကို စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း သေစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ UV ရဲ့ အားနည်းချက်က ပိုးမွှားတွေကို သေစေရုံပဲ တတ်နိုင်ပြီး ရေထဲမှာပါတဲ့ သံဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်နဲ့ တခြားအနယ်အနှစ်တွေကိုတော့ ဖယ်ရှားပေးနိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။
UF (Ultrafiltration) စနစ်ကတော့ ၀.၀၁ မိုက်ခရွန် အရွယ်အစားရှိတဲ့ ဇကာတွေကို သုံးပါတယ်။ သူက ဘက်တီးရီးယားတွေကို ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး ဗိုင်းရပ်စ်တွေကိုတော့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိပဲ ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ အားသာချက်က ရေထဲမှာပါတဲ့ လူခန္ဓာကိုယ်အတွက် အကျိုးပြုတဲ့ ကယ်လ်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီစီယမ် စတဲ့ သဘာဝသတ္တုဓာတ်တွေကိုတော့ ချန်လှပ်ထားပေးတာကြောင့် သဘာဝရေအရသာအတိုင်း သောက်ချင်သူတွေအတွက် အဆင်ပြေပါတယ်။
| နည်းပညာအမျိုးအစား | ဘက်တီးရီးယား ဖယ်ရှားမှုနှုန်း | ဗိုင်းရပ်စ် ဖယ်ရှားမှုနှုန်း | ဓာတုပစ္စည်းနှင့် သတ္တုဓာတ်များ ဖယ်ရှားနိုင်မှု | အသင့်တော်ဆုံး ရေအမျိုးအစား |
|---|---|---|---|---|
| RO စနစ် | ၉၉.၉% | ၉၉.၉% | အလွန်မြင့်မား (သတ္တုဓာတ်အားလုံး ဖယ်ရှား) | ဆားငန်ရေ၊ ထုံးဓာတ်များသောရေ၊ ညစ်ညမ်းမှုမြင့်မားသောရေ |
| UV စနစ် | ၉၉.၉% | ၉၉.၉% | မဖယ်ရှားနိုင်ပါ | ကြည်လင်ပြီးသားရေကို ပိုးသတ်ရန်သီးသန့် |
| UF စနစ် | ၉၉.၉% | ၉၅% ခန့် | အသင့်အတင့် (သဘာဝသတ္တုဓာတ်များ ချန်ထားပေး) | အနည်နည်းပြီး သတ္တုဓာတ်ချန်လိုသော အိမ်သုံးရေ |
နည်းပညာတစ်ခုချင်းစီရဲ့ ကန့်သတ်ချက်နဲ့ လက်တွေ့သိထားရမယ့်အချက်များ
ဘယ်ရေသန့်စနစ်မဆို သူ့နည်းပညာနဲ့သူ အကန့်အသတ်တော့ ရှိစမြဲပါ။
ဥပမာအားဖြင့် RO စနစ်ဟာ ရေကို အကောင်းဆုံး သန့်စင်ပေးနိုင်ပေမဲ့ ရေအလေအလွင့် အလွန်များပါတယ်။ သန့်စင်ပြီးသား ရေတစ်ဂါလန်ရဖို့အတွက် အနည်းဆုံး ရေနှစ်ဂါလန်လောက်ကို စွန့်ပစ်ရေအဖြစ် လွှတ်ပစ်ရတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာပြည်က အဝီစိတွင်းရေတွေမှာ အတွေ့ရများတဲ့ သံဓာတ်နဲ့ ထုံးဓာတ်တွေဟာ RO ရဲ့ အဓိကရန်သူတွေပါပဲ။ အဲဒီသတ္တုဓာတ်တွေကို ကြိုတင်မဖယ်ရှားဘဲ RO စက်ထဲ တိုက်ရိုက်မောင်းထည့်ရင် ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာတင် RO Membrane ဇကာ ပိတ်ဆို့ပျက်စီးသွားပါလိမ့်မယ်။
ဒါကြောင့် အိမ်သုံးရေသန့်စက်တွေ မတပ်ဆင်ခင်မှာ ကိုယ့်အိမ်က ထွက်တဲ့ အဝီစိတွင်းရေရဲ့ အရည်အသွေးကို အရင်ဆုံး ဆန်းစစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ တကယ်လို့ ရေထဲမှာ သံဓာတ်နဲ့ အနည်အနှစ်တွေ များနေမယ်ဆိုရင် Sand Filter (သဲဇကာ)၊ Carbon Filter (ကာဗွန်ဇကာ) နဲ့ Water Softener (ထုံးဓာတ်ဖယ်စနစ်) စတဲ့ Pre-treatment စနစ်တွေကို အရင်ဖြတ်ပြီးမှသာ RO ဒါမှမဟုတ် UF စက်တွေထဲကို ပေးသွင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ရေသန့်စက်ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ONEMI က ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်တွေမှာတော့ ဒီလိုပြဿနာမျိုးတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် အဆင့်ဆင့် ရေစစ်စနစ်တွေကို စနစ်တကျ ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားပါတယ်။
သင့်အိမ်အတွက် အသင့်တော်ဆုံး ရေသန့်စနစ်ကို ဘယ်လိုရွေးချယ်မလဲ
ကိုယ့်အိမ်က ရေတွင်းရေကို ဘယ်လိုစနစ်နဲ့ သန့်စင်မလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ဖို့အတွက် အဓိကအချက် သုံးချက်ကို ကြည့်ရပါမယ်။
ပထမဆုံးကတော့ ရေရဲ့ အရသာနဲ့ အနည်အနှစ်ပါ။ တကယ်လို့ ရေက သံချေးနံ့နံနေတာ၊ သောက်လိုက်ရင် ဖန်တန်တန်ဖြစ်နေတာမျိုးဆိုရင် RO စနစ်ကသာ အကောင်းဆုံး ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒုတိယအချက်ကတော့ ရေအသုံးပြုမယ့် ပမာဏဖြစ်ပြီး၊ တတိယအချက်ကတော့ လျှပ်စစ်မီး ရရှိမှု အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ RO နဲ့ UV စနစ်တွေဟာ အလုပ်လုပ်ဖို့ လျှပ်စစ်မီး အမြဲတမ်းလိုအပ်ပြီး UF စနစ်ကတော့ လျှပ်စစ်မီးမလိုဘဲ ရေရဲ့ သဘာဝဖိအားနဲ့တင် သန့်စင်ပေးနိုင်ပါတယ်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မီးပျက်တဲ့ အခြေအနေတွေအရ လျှပ်စစ်မီးမလိုဘဲ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်ရေရရှိစေမယ့် UF စနစ်သုံး စက်ပစ္စည်းတွေကိုလည်း ရွေးချယ်မှုတစ်ခုအနေနဲ့ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါတယ်။ ONEMI က ထုတ်လုပ်တဲ့ အိမ်သုံးရေသန့်စက်တွေမှာဆိုရင် ဒေသတွင်း ရေအရည်အသွေးနဲ့ မီးရရှိမှု အခြေအနေတွေအပေါ် မူတည်ပြီး စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်နိုင်တဲ့ စနစ်မျိုးစုံကို ပံ့ပိုးပေးထားပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ အဝီစိတွင်းရေထဲက ပိုးမွှားတွေကို ဖယ်ရှားဖို့အတွက် နည်းပညာတစ်ခုတည်းကိုပဲ အားကိုးလို့မရပါဘူး။ ကိုယ့်အိမ်က ရေရဲ့ အခြေအနေကို သေချာနားလည်ပြီး သင့်တော်တဲ့ Filter စနစ်တွေကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းကသာ မိသားစုကျန်းမာရေးအတွက် ရာနှုန်းပြည့် စိတ်ချရတဲ့ သောက်သုံးရေကို ရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။