ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ဖြင့် ရေကိုပိုးသတ်ခြင်း၏ နောက်ကွယ်မှ အမှန်တရား

ရန်ကုန်မြို့ လှိုင်သာယာစက်မှုဇုန်ရှိ အထည်ချုပ်စက်ရုံကြီးတစ်ခုတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလက ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ထိုစက်ရုံသည် ၎င်းတို့၏ ဝန်ထမ်း ၈၅၀ ကျော် နေ့စဉ်သောက်သုံးမည့် ရေအတွက် ကလိုရင်းစနစ်ဖြင့် ပိုးသတ်ရာမှ ရေထုအတွင်း Trihalomethanes (THMs) ဟုခေါ်သော ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည့် ဘေးထွက်ဓာတုပစ္စည်းများ သတ်မှတ်ပမာဏထက် ၃ ဆခန့် ပိုမိုမြင့်မားနေကြောင်း ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးချက်အရ သိရှိခဲ့ရပြီးနောက် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဓာတုပစ္စည်းလုံးဝမသုံးဘဲ ရေထဲရှိ ရောဂါပိုးမွှားများကို ၉၉.၉၉% အထိ ချက်ချင်းသေစေနိုင်သည့် နည်းပညာကို ပြောင်းလဲတပ်ဆင်ခဲ့ရာ စက်ရုံဝန်ထမ်းများ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် စိတ်အချရဆုံးသော ရေကြည်ရေသန့်ကို ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဓာတုကင်းစင် ရေပိုးသတ်စနစ်ဖြစ်သော UV (ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်) နည်းပညာ၏ အံ့မခန်းစွမ်းဆောင်ရည်ပင် ဖြစ်သည်။

ဓာတုကင်းစင်သော UV စနစ်ဖြင့် ရေကို မည်သို့ပိုးသတ်သနည်း

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (UV) ဖြင့် ရေပိုးသတ်ခြင်းသည် ရေထဲသို့ မည်သည့်ဓာတုပစ္စည်းမျှ ထည့်သွင်းခြင်းမရှိဘဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရသာ ပိုးမွှားများကို ဖျက်ဆီးသည့် နည်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်တွင် အဓိကအားဖြင့် လှိုင်းအလျား ၂၅၄ နာနိုမီတာ (nm) ရှိသော UV-C ရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုသည်။ ဤလှိုင်းအလျားသည် ပိုးမွှားများ၏ ဆဲလ်နံရံကို ဖြတ်သန်းပြီး ၎င်းတို့၏ DNA နှင့် RNA ဖွဲ့စည်းပုံကို တိုက်ရိုက်ဖျက်ဆီးပစ်ရန် အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသည်။

အလင်းတန်းထိမှန်ခံရသော ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်များသည် ၎င်းတို့၏ မျိုးဗီဇများ ပျက်စီးသွားသည့်အတွက် ဆက်လက်ပွားများခြင်း မပြုနိုင်တော့ဘဲ လုံးဝသေဆုံးသွားကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စက္ကန့်ပိုင်းမျှသာ ကြာမြင့်သဖြင့် အလွန်မြန်ဆန်လှသည်။ ကလိုရင်းဖြင့် ပိုးသတ်ပါက အနည်းဆုံး မိနစ် ၃၀ ခန့် ထိတွေ့ချိန် (Contact Time) လိုအပ်သော်လည်း UV စနစ်တွင် ရေသည် ပိုးသတ်ခန်း (Chamber) အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားရုံမျှဖြင့် ပိုးမွှားများ ကင်းစင်သွားသည်။

အိမ်သုံးနှင့် စက်မှုသုံး ရေသန့်စင်စနစ်များတွင် UV မီးသီးကို Quartz Sleeve ဟုခေါ်သော ကွာ့ဇ်ဖန်ပြွန်အတွင်း ထည့်သွင်းထားပြီး ရေနှင့် တိုက်ရိုက်မထိတွေ့စေဘဲ အလင်းတန်းကို အပြည့်အဝ ဖြတ်သန်းခွင့်ပေးသည်။ ဤနည်းပညာသည် ရေ၏ အရသာ၊ အနံ့ သို့မဟုတ် အရောင်ကို လုံးဝပြောင်းလဲခြင်းမရှိသည့်အပြင် ရေထဲတွင် ဘေးထွက်ဓာတုပစ္စည်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းလည်း လုံးဝမရှိပေ။

မြန်မာ့ရေထုအခြေအနေနှင့် UV နည်းပညာ၏ အရေးပါပုံ

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒေသအများစု၊ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် မြေအောက်ရေ (အဝီစိတွင်းရေ) ကို အဓိကအားကိုး၍ သုံးစွဲနေကြရသည်။ ရန်ကုန်မြို့အစွန်အဖျားဒေသများရှိ တွင်းရေများတွင် သံဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်သာမက လူမစင်နှင့် တိရစ္ဆာန်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော Escherichia coli (E. coli) နှင့် Coliform ဘက်တီးရီးယားပမာဏမှာ ခွင့်ပြုချက်ထက် အဆမတန် မြင့်မားနေတတ်သည်။

စက်မှုဇုန်များမှ စွန့်ပစ်ရေများနှင့် မိလ္လာစနစ်များကြောင့် မြေအောက်ရေထုသည် တဖြည်းဖြည်း ညစ်ညမ်းလာနေသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ သောက်သုံးရေတွင် E. coli လုံးဝ (0 CFU/100ml) မရှိစေရဟု ပြဌာန်းထားသော်လည်း လက်တွေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အိမ်သုံးတွင်းရေအများစု၌ ဤဘက်တီးရီးယားများ ပါဝင်နေသည်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးချက်များအရ တွေ့ရှိရသည်။

ကလိုရင်းသည် ဘက်တီးရီးယားအချို့ကို သေစေနိုင်သော်လည်း Cryptosporidium နှင့် Giardia ကဲ့သို့သော အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်စေသည့် ကပ်ပါးပိုးများကိုမူ ထိရောက်စွာ မသတ်နိုင်ပေ။ ဤနေရာတွင် UV နည်းပညာသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာသည်။ UV-C အလင်းတန်းသည် အဆိုပါ ကလိုရင်းဒဏ်ခံနိုင်သော ကပ်ပါးပိုးများကို အလွယ်တကူ ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။ သို့သော် သတိပြုရန်မှာ ရေထဲတွင် ဖုန်၊ သဲ၊ ရွှံ့နှင့် အနည်များ ရှိနေပါက UV အလင်းတန်းကို ကွယ်သွားစေနိုင်သဖြင့် UV စနစ်မတိုင်မီ Sediment Filter နှင့် Carbon Filter တို့ကို မဖြစ်မနေ တပ်ဆင်ထားရမည် ဖြစ်သည်။ ONEMI ၏ ရေသန့်စင်စနစ်များတွင်လည်း ဤကဲ့သို့ ကာကွယ်မှုအဆင့်ဆင့်ကို စနစ်တကျ ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။

ရေပိုးသတ်နည်းစနစ်များ နှိုင်းယှဉ်ချက်

ဈေးကွက်အတွင်း အသုံးပြုနေကြသော ရေပိုးသတ်နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးတွင် တစ်ခုချင်းစီ၌ အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြသည်။ အောက်ပါဇယားသည် အသုံးများသော နည်းစနစ် ၃ ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

UV စနစ်ကို အသုံးပြုရာတွင် သိထားသင့်သည့် ကန့်သတ်ချက်များနှင့် လက်တွေ့အကြံပြုချက်များ

UV စနစ်သည် အလွန်ထိရောက်သော်လည်း ၎င်းတွင် မျက်ကွယ်ပြု၍မရသော နည်းပညာဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်အချို့ ရှိနေသည်။ အဓိကအချက်မှာ UV ရောင်ခြည်သည် ရေထဲတွင် ကျန်ရစ်သော ဓာတုညစ်ညမ်းမှုများ၊ သံဓာတ်၊ ခဲဓာတ်၊ အာဆင်းနစ် (Arsenic) သို့မဟုတ် ပျော်ဝင်နေသော ဆားဓာတ် (TDS) များကို လုံးဝဖယ်ရှားပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ ၎င်းသည် ပိုးမွှားများကိုသာ သေစေနိုင်သော စနစ်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် မြေအောက်ရေကို သောက်သုံးရေအဖြစ် ပြုလုပ်လိုပါက UV တစ်ခုတည်းကိုသာ အားကိုး၍မရဘဲ RO (Reverse Osmosis) စနစ် သို့မဟုတ် အခြားသော သတ္တုဓာတ်စစ်ထုတ်စနစ်များနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရမည်။

ထို့ပြင် UV မီးသီးများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့၏ ရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်နိုင်စွမ်း လျော့ကျလာတတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် UV မီးသီးတစ်လုံး၏ သက်တမ်းသည် နာရီပေါင်း ၉၀၀၀ (ခန့်မှန်းခြေ ၁ နှစ်ခန့်) သာ ရှိပြီး မီးသီးသည် ဆက်လက်လင်းနေဦးမည် ဖြစ်သော်လည်း ရောဂါပိုးများကို သတ်နိုင်စွမ်းရှိသော လှိုင်းအလျားကို ထုတ်လွှတ်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် မီးသီးမပြတ်သော်လည်း တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ပုံမှန်လဲလှယ်ပေးရန် လိုအပ်သည်။ ဤအချက်ကို သုံးစွဲသူအများစု သတိမပြုမိကြဘဲ ရေရှည်တွင် ရောဂါပိုးမွှားများ ပြန်လည်ပါဝင်လာတတ်သည်။ ONEMI ၏ အရည်အသွေးမြင့် ရေသန့်စက်များတွင် UV မီးသီးလဲလှယ်ရန် အချိန်တန်ပါက အလိုအလျောက် သတိပေးသည့် စနစ်များ ပါဝင်သောကြောင့် အမြဲတမ်း စိတ်ချရသော သောက်ရေကို ရရှိစေမည် ဖြစ်သည်။

လုပ်ငန်းခွင်နှင့် နေအိမ်များအတွက် UV စနစ်ကို ရွေးချယ်တပ်ဆင်ခြင်း

သင်၏ နေအိမ် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်အတွက် UV ရေပိုးသတ်စနစ်ကို ရွေးချယ်ရာတွင် ရေစီးနှုန်း (Flow Rate) ကို သေချာတွက်ချက်ရန် လိုအပ်သည်။ ရေစီးနှုန်း မြန်လွန်းပါက ရေသည် UV အလင်းတန်းနှင့် ထိတွေ့ချိန် နည်းသွားသဖြင့် ပိုးမွှားများ အပြည့်အဝ မသေဘဲ ကျန်ရစ်နိုင်သည်။ အိမ်သုံးအတွက်ဆိုလျှင် တစ်မိနစ်လျှင် ၁ ဂါလန်မှ ၂ ဂါလန်ခန့် စီးဆင်းနိုင်သော စနစ်များက သင့်တော်ပြီး၊ စက်ရုံ သို့မဟုတ် စားသောက်ဆိုင်ကြီးများအတွက်မူ ပိုမိုကြီးမားသော စက်မှုသုံး UV စနစ်များကို စနစ်တကျ တွက်ချက်တပ်ဆင်ရမည်။

ONEMI သည် အိမ်သုံးမှသည် စက်မှုသုံးအထိ အရည်အသွေးမြင့် ရေသန့်စင်စနစ်များကို ခေတ်မီ UV နည်းပညာများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံသားတို့၏ ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံး ဝန်ဆောင်မှု ပေးလျက်ရှိသည်။ သင့်မိသားစုနှင့် ဝန်ထမ်းများ ဘေးကင်းစိတ်ချစွာ သောက်သုံးနိုင်ရန်အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရေသန့်စနစ်ကို ရွေးချယ်တပ်ဆင်ခြင်းသည် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပင် ဖြစ်သည်။