ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးမြို့ကြီးများရှိ ခေတ်မီအိမ်ထောင်စုများအတွက် အိမ်တွင်းရေသန့်စင်မှုစနစ်သစ် ရွေးချယ်ခြင်း

မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့ပြလူနေမှုစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက သိသာထင်ရှားစွာ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးကဲ့သို့သော လူဦးရေထူထပ်သည့် မြို့ကြီးများတွင် ကွန်ဒိုမီနီယံများနှင့် ခေတ်မီတိုက်ခန်းများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးပွားလာသည်။ ဤသို့ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝ၏ အခြေခံအကျဆုံးလိုအပ်ချက်ဖြစ်သည့် သောက်သုံးရေသန့်ရှင်းမှုပြဿနာသည် ပိုမိုစိန်ခေါ်မှုကြီးမားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။

ယခင်က ရေဘူးကြီးများမှာယူသုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် သမရိုးကျရေစစ်အိုးများအသုံးပြုခြင်းသည် အဓိကဖြေရှင်းနည်းဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုစနစ်များ၏ အားနည်းချက်များကို လူထုက ပိုမိုသတိပြုမိလာကြသည်။ ရေဘူးကြီးများ၏ ရေရှည်ကုန်ကျစရိတ်၊ သယ်ယူသိုလှောင်ရသည့် ပင်ပန်းမှုနှင့် ဘူးခွံများ၏ သန့်ရှင်းမှုအာမခံချက်မရှိခြင်းတို့ကြောင့် မိသားစုများစွာသည် ပိုမိုစိတ်ချရပြီး ရေရှည်တွင် စရိတ်သက်သာမည့် နည်းပညာမြင့် Point-of-Use (POU) အိမ်တွင်းရေသန့်စနစ်များဆီသို့ ကူးပြောင်းလာကြပြီဖြစ်သည်။

၁။ မြန်မာ့မြို့ပြ ရေအရည်အသွေးစိန်ခေါ်မှုများနှင့် ကျန်းမာရေးနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ

ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြေအောက်ရေနှင့် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ ပေးဝေသော ဂျိုးဖြူရေတို့တွင် ဒေသအလိုက် အရည်အသွေးကွာဟချက် အလွန်ကြီးမားသည်။ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ အချို့ရပ်ကွက်များမှ ရရှိသော မြေအောက်ရေတွင် သံဓာတ် (Iron) နှင့် ကယ်လ်စီယမ်ကာဗွန်နိတ် (Hardness) ပါဝင်မှုသည် သတ်မှတ်စံနှုန်းထက် များစွာကျော်လွန်နေတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်များ သို့မဟုတ် စက်မှုဇုန်များနှင့် နီးကပ်သောနေရာများတွင် ရေထုညစ်ညမ်းမှုမှာ ပိုမိုဆိုးရွားပြီး ခဲ (Lead) နှင့် အာဆင်းနစ် (Arsenic) ကဲ့သို့သော အဆိပ်သင့်လေးလံသတ္တုများ ပါဝင်နေနိုင်ခြေရှိသည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဧရာဝတီမြစ်ရေနှင့် မြေအောက်ရေကို အဓိကအားထားသုံးစွဲနေရပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းများမှ ထွက်ရှိသော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဓာတ်မြေဩဇာ အကြွင်းအကျန်များ ရေထုအတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်မှုစိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ခေတ်ဟောင်းရေပိုက်လိုင်းများ ဆွေးမြည့်ခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရေအတွင်းသို့ ဘက်တီးရီးယား၊ ကလိုရင်းအကြွင်းအကျန်များနှင့် အနည်အနှစ်များ ပါဝင်လာခြင်းသည်လည်း အိမ်ထောင်စုတိုင်း ကြုံတွေ့နေရသည့် လက်တွေ့ပြဿနာဖြစ်သည်။

ဤညစ်ညမ်းမှုများသည် ရေရှည်တွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါနှင့် ကလေးသူငယ်များ၏ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်တွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသောရေကို အသုံးပြုခါနီးအချိန်တွင် တိုက်ရိုက်သန့်စင်ပေးသည့် စနစ်တစ်ခုရှိရန် လွန်စွာအရေးကြီးလာခြင်းဖြစ်သည်။

၂။ Point-of-Use (POU) စနစ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ရေပန်းစားလာသနည်း

Point-of-Use (POU) စနစ်ဆိုသည်မှာ ရေကိုအသုံးပြုမည့်နေရာ (ဥပမာ – မီးဖိုချောင်ဘေစင်အောက် သို့မဟုတ် နံရံကပ်စနစ်) တွင် တိုက်ရိုက်တပ်ဆင်ပြီး သန့်စင်သည့်စနစ်ကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းသည် အိမ်တစ်အိမ်လုံးသို့ ဝင်လာသည့်ရေအားလုံးကို သန့်စင်သည့် Point-of-Entry (POE) စနစ်နှင့် ကွာခြားသည်။ မိသားစုဝင်များ တိုက်ရိုက်သောက်သုံးမည့်ရေနှင့် ချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုမည့်ရေကိုသာ အဓိကထား၍ အဆင့်မြင့်ဆုံးနည်းပညာဖြင့် သန့်စင်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။

စျေးကွက်အတွင်းရှိ ရေပေးဝေမှုပုံစံအမျိုးမျိုးကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက POU စနစ်၏ ထူးခြားသော အားသာချက်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ဤနှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ခေတ်မီမိသားစုများအတွက် အဘယ်ကြောင့် POU စနစ်သည် အကောင်းဆုံးသော ရွေးချယ်မှုဖြစ်လာသည်ကို ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကွန်ဒိုနှင့် တိုက်ခန်းကျဉ်းများတွင် နေထိုင်သူများအတွက် နေရာအသုံးချမှုအပိုင်း၌ ဤစနစ်က ကြီးမားသောအကူအညီဖြစ်စေသည်။

၃။ ခေတ်မီ RO နည်းပညာ၏ အလုပ်လုပ်ပုံနှင့် သန့်စင်မှုအဆင့်ဆင့်

Reverse Osmosis (RO) နည်းပညာသည် လက်ရှိကမ္ဘာပေါ်တွင် အိမ်သုံးရေသန့်စင်မှုအတွက် အထိရောက်ဆုံးနှင့် ယုံကြည်ရဆုံးသော နည်းပညာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရိုးရိုးရေစစ်များကဲ့သို့ အနည်အနှစ်များကိုသာ စစ်ထုတ်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ မော်လီကျူးအဆင့်အထိ သန့်စင်ပေးနိုင်သော စွမ်းရည်ရှိသည်။

စနစ်၏ အဓိကနှလုံးသားမှာ ၀.၀၀၀၁ မိုက်ခရွန် (Micron) မျှသာရှိသော အပေါက်ငယ်လေးများပါဝင်သည့် Semi-permeable Membrane (ရေစစ်ခမြှေးပါး) ဖြစ်သည်။ ယင်းအပေါက်ငယ်များသည် ရေမော်လီကျူးထက်ကြီးမားသော မည်သည့်ဓာတုပစ္စည်း၊ ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် လေးလံသောသတ္တုများကိုမဆို ဖြတ်သန်းခွင့်မပြုဘဲ ပိတ်ဆို့တားဆီးလိုက်သည်။

ပုံမှန်အားဖြင့် အဆင့်မြင့် RO ရေသန့်စင်စနစ်တစ်ခုတွင် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း သန့်စင်မှုပြုလုပ်သည် –

• PP Sediment Filter: ရေထဲတွင်ပါလာသော ဖုန်၊ သဲ၊ ရွှံ့နှင့် သံချေးကဲ့သို့သော အမှုန်အမွှားကြီးများကို ဦးစွာစစ်ထုတ်ပေးသည်။
• Pre-Carbon Filter: ရေတွင်ပါဝင်သော ကလိုရင်းဓာတ်၊ အနံ့ဆိုးများနှင့် အော်ဂဲနစ်ဓာတုပစ္စည်းများကို စုပ်ယူဖယ်ရှားပေးသည်။
• RO Membrane: ဤအဆင့်တွင် ခဲ၊ အာဆင်းနစ်၊ ဖလိုရိုက်နှင့် အခြားအန္တရာယ်ရှိသော ပျော်ဝင်ဓာတ်သတ္တုများအပြင် ရောဂါပိုးမွှားများကို ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အပြတ်အသတ် ဖယ်ရှားပေးသည်။
• Post-Carbon Filter: သန့်စင်ပြီးသားရေကို နောက်ဆုံးအဆင့်အနေဖြင့် အနံ့အရသာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်ပေးပြီး သဘာဝအတိုင်း ချိုအေးသောအရသာ ရရှိစေသည်။

ONEMI အမှတ်တံဆိပ်သည် ဤကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် RO နည်းပညာကို အသုံးပြုကာ သုံးစွဲသူများအတွက် ဘေးကင်းစိတ်ချရပြီး သဘာဝအတိုင်း သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သော ရေကို နေ့စဉ်ရရှိနိုင်ရန် အာမခံချက်ပေးထားသည်။

သို့သော် ဤနေရာတွင် စားသုံးသူများ သတိပြုရမည့် အချက်တစ်ချက်ရှိသည်။ RO စနစ်သည် ရေကို အလွန်အမင်း သန့်စင်ပေးသည့်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သော အချို့သော သဘာဝသတ္တုဓာတ်များကိုပါ ဖယ်ရှားပစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေရှည်အတွက် ရေသန့်စက်ရွေးချယ်ရာတွင် သတ္တုဓာတ်ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးသည့် စနစ် (Mineralization Filter) ပါဝင်သော စက်များကို ရွေးချယ်ရန် လိုအပ်သည်။

၄။ လက်တွေ့အသုံးချမှုကဏ္ဍနှင့် စီးပွားရေးအရ တွက်ခြေကိုက်မှု

လူအများစုသည် ရေသန့်စက်တစ်လုံး၏ ကနဦးဝယ်ယူရမည့် တန်ဖိုးကိုသာ ကြည့်ရှုပြီး တွန့်ဆုတ်နေတတ်ကြသည်။ သို့သော် ရေရှည်အတွက် သေချာတွက်ချက်ကြည့်ပါက ရေသန့်စက်တပ်ဆင်ခြင်းသည် ရေဘူးကြီးများ ဝယ်ယူသုံးစွဲခြင်းထက် ငွေကြေးကုန်ကျမှုကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် မိသားစုဝင် ၄ ဦးရှိသော အိမ်ထောင်စုတစ်ခုသည် တစ်နေ့လျှင် သောက်သုံးရန်နှင့် ချက်ပြုတ်ရန်အတွက် ရေ ၂၀ လီတာ (ရေဘူးကြီး တစ်ဘူးခန့်) သုံးစွဲသည်ဆိုပါစို့။ ရန်ကုန်မြို့တွင် ရေဘူးကြီးတစ်ဘူးလျှင် ပျမ်းမျှ ၂,၅၀၀ ကျပ် ပေးရသည်။ တစ်လလျှင် ရေဘူး ၃၀ အတွက် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၇၅,၀၀၀ ကျပ် ဖြစ်ပြီး၊ တစ်နှစ်လျှင် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၉၀၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ အိမ်သုံး RO ရေသန့်စက်တစ်လုံးကို တပ်ဆင်လိုက်မည်ဆိုပါက ကနဦးစက်ဖိုးနှင့် တပ်ဆင်ခအပြင် တစ်နှစ်စာ ရေစစ် (Filter) လဲလှယ်ခ ကုန်ကျစရိတ်အားလုံး ပေါင်းလိုက်လျှင်ပင် ပထမနှစ်တွင် ရေဘူးကြီးဝယ်ယူခြင်းထက် သက်သာနေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယနှစ်မှစတင်ကာ နှစ်စဉ် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ရေစစ်လဲလှယ်ခ သက်သက်သာ ရှိတော့သဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ONEMI ၏ နည်းပညာမြင့် ရေသန့်စင်စနစ်များသည် ရေအလေအလွင့်ဖြစ်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ရေဖိုးရေခနှင့် လျှပ်စစ်မီတာခကိုပါ ထပ်မံသက်သာစေသည်။

ထို့အပြင် ရေဘူးကြီးများ သယ်ယူရာတွင် ကြုံတွေ့ရသည့် လှေကားတက်ဆင်းရသည့် ပင်ပန်းမှုများ၊ ရေဘူးလာပို့မည့်သူကို စောင့်ဆိုင်းရသည့် အချိန်ကုန်မှုများနှင့် ပလတ်စတစ်ဘူးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုများကိုပါ တစ်ပါတည်း ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားသည်။

ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ONEMI ရေသန့်စနစ်များကို အိမ်တွင် တပ်ဆင်ထားခြင်းဖြင့် သင့်မိသားစု၏ ကျန်းမာရေးကို အဆင့်မြင့်မားစွာ ကာကွယ်ရုံသာမက၊ စမတ်ကျပြီး စရိတ်သက်သာသော လူနေမှုပုံစံသစ်ကိုပါ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ မိသားစုတိုင်း ဘေးကင်းစိတ်ချရသော သောက်သုံးရေကို အချိန်မရွေး လွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်ရေးအတွက် အိမ်တွင်း POU ရေသန့်စင်စနစ်များသည် ယနေ့ခေတ်တွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ချက်တစ်ခုပင် ဖြစ်တော့သည်။