របៀបសម្គាល់ទឹកមានជាតិដែកខ្ពស់និងវិធីដោះស្រាយ

នៅក្នុងយុគសម័យដែលការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងនគរូបនីយកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែបោះជំហានទៅមុខយ៉ាងលឿន បញ្ហាគុណភាពទឹកប្រើប្រាស់នៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកមួយដែលមិនអាចមើលរំលងបានឡើយ ជាពិសេសការកើនឡើងនៃសារធាតុរ៉ែធ្ងន់ៗនៅក្នុងប្រភពទឹកក្រោមដី។ ក្នុងនាមជាអ្នកសង្កេតការណ៍ឧស្សាហកម្មទឹកស្អាត យើងសង្កេតឃើញថា គ្រួសារកម្ពុជាភាគច្រើនដែលប្រើប្រាស់ទឹកអណ្តូង ឬសូម្បីតែទឹកម៉ាស៊ីននៅក្នុងតំបន់ជាយក្រុង តែងតែជួបប្រទះនូវបញ្ហាទឹកមានក្លិនឆ្អាប និងឡើងពណ៌ក្រហមអឿងៗបន្ទាប់ពីដងទុកមួយសន្ទុះ។ នេះគឺជាសញ្ញាព្រមានច្បាស់ក្រឡែតនៃវត្តមានជាតិដែក (Iron) លើសកម្រិតស្តង់ដារ។

សញ្ញាសម្គាល់និងផលប៉ះពាល់នៃទឹកដែលមានជាតិដែកខ្ពស់

តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថាហេតុអ្វីបានជាសម្លៀកបំពាក់ពណ៌សដែលទើបតែបោកគក់រួចបែរជាមានស្នាមអុជៗពណ៌លឿង ឬពណ៌ក្រហមក្រម៉ៅទៅវិញ? នេះមិនមែនមកពីសាប៊ូបោកខោអាវនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាឥទ្ធិពលផ្ទាល់ពីជាតិដែកដែលមាននៅក្នុងទឹកប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក។ នៅពេលដែលទឹកដែលមានជាតិដែកប៉ះជាមួយខ្យល់អុកស៊ីសែន វានឹងបង្កើតទៅជាដំណើរការអុកស៊ីតកម្ម បង្កើតជាកំទេចកំទីច្រែះដែកតូចៗដែលមើលមិនឃើញដោយភ្នែកទទេភ្លាមៗនោះទេ។

យោងតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសគុណភាពទឹកផឹករបស់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ កម្រិតជាតិដែកដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់បានគឺមិនត្រូវលើសពី ០.៣ ទៅ ០.៥ មីលីក្រាមក្នុងមួយលីត្រ (mg/L) នោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើប្រភពទឹកក្រោមដីនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនដូចជា ខេត្តកណ្តាល ព្រៃវែង និងកំពង់ចាម បានបង្ហាញថា កម្រិតជាតិដែកនៅក្នុងទឹកអណ្តូងខ្លះមានការប្រែប្រួលខ្លាំង ចន្លោះពី ១.៥ ទៅដល់ជាង ៨.៥ mg/L ដែលជាកម្រិតគ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់សុខភាពរាងកាយ។

ការទទួលទានទឹកដែលមានជាតិដែកខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលវែងមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រសជាតិអាហារ និងភេសជ្ជៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កជាបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរដល់ថ្លើម និងក្រលៀនក្នុងការចម្រោះជាតិពុលចេញពីរាងកាយ។ សម្រាប់ស្បែក ទឹកប្រភេទនេះនឹងធ្វើឱ្យស្បែកស្ងួត រមាស់ និងងាយប្រតិកម្ម ជាពិសេសចំពោះទារក និងកុមារតូចៗដែលមានស្បែកស្តើង។ លើសពីនេះទៅទៀត នៅក្នុងប្រព័ន្ធទុយោទឹកក្នុងផ្ទះ ជាតិដែកនឹងទៅកកកុញបង្កើតជាកំទិចកំទីរឹង ធ្វើឱ្យស្ទះក្បាលរ៉ូប៊ីណេ និងកាត់បន្ថយអាយុកាលប្រើប្រាស់របស់ម៉ាស៊ីនទឹកក្តៅ និងម៉ាស៊ីនបោកគក់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។

តារាងប្រៀបធៀបកម្រិតជាតិដែក និងផលប៉ះពាល់ជាក់ស្តែង

ដើម្បីងាយស្រួលយល់អំពីកម្រិតគ្រោះថ្នាក់នៃជាតិដែកនៅក្នុងទឹក យើងបានចងក្រងតារាងទិន្នន័យជាក់ស្តែងផ្អែកលើការសង្កេតបច្ចេកទេស និងស្តង់ដារគុណភាពទឹក៖

បច្ចេកវិទ្យាចម្រោះទឹក RO៖ ដំណោះស្រាយកម្ចាត់ជាតិដែកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព

នៅពេលនិយាយអំពីការដោះស្រាយបញ្ហាជាតិដែកក្នុងទឹក វិធីសាស្ត្របុរាណដូចជាការប្រើអាងស្រងែ ឬការបោះសារធាតុអាល់ឡុំ (សាច់ជូរ) អាចជួយបានត្រឹមតែមួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះ ហើយវាមិនអាចកម្ចាត់ជាតិដែកដែលរលាយក្នុងទឹក (Soluble Iron) បានទាំងស្រុងឡើយ។ នៅក្នុងទីផ្សារឧបករណ៍ចម្រោះទឹកបច្ចុប្បន្ន ប្រព័ន្ធចម្រោះទឹក RO (Reverse Osmosis) ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាបច្ចេកវិទ្យាតែមួយគត់ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានយ៉ាងហ្មត់ចត់បំផុត។

គោលការណ៍ការងាររបស់ប្រព័ន្ធ RO គឺការប្រើប្រាស់សម្ពាធទឹកខ្ពស់ដើម្បីរុញច្រានម៉ូលេគុលទឹកឱ្យឆ្លងកាត់ភ្នាសចម្រោះ Semi-permeable Membrane ដែលមានទំហំរន្ធតូចល្អិតបំផុតរហូតដល់ ០.០០០១ មីក្រុង។ ភ្នាសចម្រោះនេះមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការរារាំងរាល់សារធាតុរ៉ែធ្ងន់ៗ រួមទាំងជាតិដែក អាសេនិក នាំ និងបាក់តេរីផ្សេងៗ មិនឱ្យឆ្លងកាត់ទៅជាមួយទឹកស្អាតបានឡើយ។ ទឹកដែលឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធនេះរួចនឹងមានភាពបរិសុទ្ធខ្ពស់ គ្មានក្លិន គ្មានពណ៌ និងមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ធម្មជាតិ។

នៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ប្រសិនបើប្រភពទឹករបស់អ្នកមានជាតិដែកខ្ពស់ខ្លាំង ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹក ONEMI ដែលបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធចម្រោះច្រើនដំណាក់កាល រួមមានតម្រង PP កាបូនសកម្ម និងតម្រង RO នឹងជួយការពារកុំឱ្យតម្រង RO ឆាប់ស្ទះ។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃតម្រងបឋមទាំងនេះជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកការងាររបស់ភ្នាស RO និងជួយពន្យារអាយុកាលប្រើប្រាស់របស់ម៉ាស៊ីនបានយ៉ាងច្រើនឆ្នាំ។

ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹក ONEMI ត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងសម្រិតសម្រាំងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងរបស់គ្រួសារកម្ពុជា ជាមួយនឹងជម្រើសសមត្ថភាពចម្រោះចម្រុះចាប់ពី 50GPD, 100GPD រហូតដល់ 400GPD។ នេះមានន័យថា មិនថាអ្នកត្រូវការទឹកស្អាតសម្រាប់តែការពិសាប្រចាំថ្ងៃ ឬសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងអាជីវកម្មខ្នាតតូចនោះទេ បច្ចេកវិទ្យានេះអាចបំពេញតម្រូវការបានយ៉ាងងាយស្រួល។

ការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកដែលមានគុណភាពខ្ពស់គឺជាការការពារសុខភាពគ្រួសាររយៈពេលវែងដ៏វៃឆ្លាតបំផុត។

ការជ្រើសរើសកម្លាំងម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹក RO ឱ្យស្របតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង

ការជ្រើសរើសសមត្ថភាពចម្រោះទឹក ឬកម្លាំង GPD (Gallons Per Day) ត្រឹមត្រូវ គឺជាគន្លឹះសំខាន់ក្នុងការធានាបាននូវការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតបានគ្រប់គ្រាន់ និងសន្សំសំចៃថវិកា។ ប្រសិនបើអ្នកជ្រើសរើសម៉ាស៊ីនដែលមានកម្លាំងតូចពេកសម្រាប់សមាជិកគ្រួសារច្រើន វានឹងធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនដំណើរការលើសកម្លាំង និងឆាប់ខូចខាតទៅវិញ។

ជាទូទៅ សម្រាប់គ្រួសារខ្នាតតូចដែលមានសមាជិកចន្លោះពី ២ ទៅ ៤ នាក់ ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកកម្លាំង 50GPD ឬ 100GPD គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទឹកពិសា និងចម្អិនអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់គ្រួសារធំ ឬការិយាល័យការងារដែលមានមនុស្សរស់នៅចន្លោះពី ៨ ទៅ ១៥ នាក់ ការប្រើប្រាស់កម្លាំង 400GPD ដែលមានល្បឿនចម្រោះលឿន និងមិនទាមទារធុងស្តុកទឹកធំ គឺជាជម្រើសដ៏ប្រសើរបំផុត។

ចំណុចជាក់ស្តែងមួយដែលអ្នកប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជាតែងតែជួបប្រទះ គឺការធ្វេសប្រហែសមិនបានប្តូរតម្រងទឹកបឋម (Pre-filter) តាមការកំណត់។ នៅក្នុងតំបន់ដែលមានជាតិដែកក្នុងទឹកខ្ពស់ តម្រង PP គួរតែត្រូវបានផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ ២ ទៅ ៣ ខែម្តង ដើម្បីការពារកុំឱ្យកំទេចកំទីជាតិដែកទៅបំផ្លាញភ្នាសចម្រោះ RO ដ៏មានតម្លៃរបស់អ្នក។ ការថែទាំបានល្អ មិនត្រឹមតែរក្សាគុណភាពទឹកឱ្យនៅតែល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយសន្សំសំចៃការចំណាយលើការជួសជុលផ្សេងៗផងដែរ។

ជាចុងក្រោយ ការយល់ដឹងពីប្រភពទឹក និងការជ្រើសរើសបច្ចេកវិទ្យាចម្រោះទឹកដ៏ត្រឹមត្រូវពី ONEMI នឹងជួយផ្លាស់ប្តូរជីវភាពរស់នៅរបស់គ្រួសារអ្នកឱ្យកាន់តែមានសុវត្ថិភាព និងមានផាសុកភាពខ្ពស់ ជៀសផុតពីជំងឺដង្កាត់ផ្សេងៗដែលបង្កឡើងដោយទឹកកខ្វក់។