Чӣ тавр оби тоза сифати нӯшокиҳоро дар корхонаҳои Тоҷикистон кафолат медиҳад

Тасаввур кунед: хати нави истеҳсоли оби газнок ё афшура дар наздикии Душанбе ё Хуҷанд бо сармоягузории бузург ба кор даромад. Ҳама таҷҳизоти аврупоӣ дурахшон ва омодаи кор ҳастанд, вале пас аз ду ҳафтаи аввали фаъолият таъми маҳсулот тағйир меёбад ва дар қаъри шишаҳо таҳшинҳои сафед пайдо мешаванд. Муштариён шикоят мекунанд, мағозаҳо маҳсулотро пас мегардонанд ва технологҳо сарсону саргардонанд.

Ин қиссаи хаёлӣ нест, балки воқеияти талхест, ки чандин корхонаҳои навтаъсиси кишвари мо бо он рӯ ба рӯ шудаанд. Оби истифодашаванда метавонад то 95% таркиби маҳсулоти ниҳоиро дар истеҳсоли нӯшокиҳо ташкил диҳад, ки ин сифати обро омили муҳимтарини стратегӣ ва тиҷоратӣ мегардонад.

Вақте ки сухан дар бораи истеҳсоли саноатӣ меравад, ҳатто хурдтарин тағйирот дар таркиби химиявии об метавонад тамоми бренди шуморо нобуд созад.

Мушкилоти воқеии об дар минтақаҳои Тоҷикистон ва таъсири он ба маҳсулот

Дар Тоҷикистон манбаъҳои об гуногунанд. Агар дар баъзе ноҳияҳои кӯҳии атрофи Душанбе об нисбатан мулоим бошад, дар водиҳои Сирдарё ва қисматҳои ҷанубии кишвар обҳои зеризаминӣ дорои сахтии ниҳоят баланд ва миқдори зиёди намакҳои калсий ва магний мебошанд. Ин намакҳо ҳангоми гарм шудан ё газноккунии об фавран фаъол гашта, сифати нӯшокиро вайрон мекунанд.

Сахтии баланд на танҳо таъми маҳсулотро талх мекунад, балки ба устувории ранг ва бӯи консентратҳову афшураҳо низ таъсири манфӣ мерасонад. Масалан, агар шумо афшураи табииро бо оби дорои оҳани баланд омехта кунед, ранг фавран тира мешавад. Ин реаксияи оддии химиявӣ аст, ки ягон консервант онро пешгирӣ карда наметавонад.

Аксари истеҳсолкунандагон чунин мешуморанд, ки филтратсияи оддии механикӣ ё хлоркунӣ кифоя аст. Ин хатои калон аст. Хлор худаш як душмани ашаддии таъми нӯшокиҳост ва агар он аз об пурра хориҷ карда нашавад, маҳсулоти ниҳоӣ бӯи дорухонаро мегирад.

Корхонаҳои муосир бояд ба стандартҳои қатъии давлатии СанПиН ва талаботи байналмилалии ISO ҷавобгӯ бошанд. Риоя накардани ин меъёрҳо на танҳо боиси ҷаримаҳои ҳангуфт мегардад, балки метавонад иҷозатномаи фаъолияти корхонаро пурра бекор кунад.

Технологияи осмоси баръакс: Наҷоти хати истеҳсолӣ

Барои ноил шудан ба стандарти ягона ва беайби об, технологияи осмоси баръакс (Reverse Osmosis) ҳамчун стандарти тиллоӣ дар ҷаҳон эътироф шудааст. Ин раванд обро дар зери фишори баланд аз мембранаҳои нимгузаранда мегузаронад, ки сӯрохиҳои онҳо танҳо ба молекулаҳои об иҷозати гузаштан медиҳанд.

Оё медонед, ки мембранаҳои осмоси баръакс метавонанд ҳатто вирусҳо ва бактерияҳоро бе истифодаи кимиёвии хатарнок боздоранд? Ин усул имкон медиҳад, ки об аз намакҳои ҳалшуда, металлҳои вазнин ва пайвастагиҳои органикӣ то 99% тоза карда шавад.

Дар ин ҷо як нозукии муҳим мавҷуд аст: оби комилан тозашуда (дистилятсияшуда) барои нӯшидан ва истеҳсоли нӯшокиҳо мувофиқ нест, зеро он бемазза аст. Аз ин рӯ, дар саноати нӯшокиҳо системаҳои омехтакунӣ (by-pass) ё минерализатсияи дубора истифода мешаванд, то тавозуни зарурии намакҳо ва минералҳо барои таъми комил барқарор карда шавад. Маҳз дар ҳамин марҳила таҷҳизоти бренди ONEMI бо системаҳои автоматикунонидашудаи худ ба кӯмак меояд, ки назорати дақиқи нишондиҳандаҳои обро таъмин мекунад.

Марҳилаҳои асосии тозакунии об дар корхонаҳои муосир

Системаи тозакунии об барои истеҳсоли нӯшокиҳо ҳеҷ гоҳ танҳо аз як филтр иборат нест. Ин як маҷмӯи мураккаб ва зина ба зина аст, ки ҳар як қисми он вазифаи мушаххаси худро иҷро мекунад.

Дар аввал об аз филтрҳои механикии дурушт мегузарад, то қум, занг ва лойро боздорад. Ин марҳила барои ҳифзи мембранаҳои гаронбаҳои осмоси баръакс аз осеби механикӣ ниҳоят муҳим аст. Сипас, об аз филтрҳои ангиштсанг мегузарад, ки хлор ва пайвастагиҳои органикиро, ки бӯй ва таъми обро вайрон мекунанд, ҷаббида мегиранд.

Марҳилаи навбатӣ мулоимкунии об аст. Дар ин ҷо қатронҳои мубодилаи ионӣ ионҳои калсий ва магнийро бо ионҳои натрий иваз мекунанд. Танҳо пас аз ин омодагии ҳамаҷониба об ба дастгоҳи осмоси баръакс ворид мешавад. Агар ин марҳилаҳои пешакӣ риоя нашаванд, мембранаҳо дар давоми чанд моҳ корношоям мешаванд ва ин хароҷоти иловагии бузургро талаб мекунад.

Марҳилаи ниҳоӣ безараргардонии ултрабунафш (UV) мебошад. Об пас аз нигоҳдорӣ дар зарфҳо бояд аз нурҳои ултрабунафш гузарад, то ҳама гуна микроорганизмҳои эҳтимолӣ пеш аз шишабандӣ пурра нобуд карда шаванд.

Омили иқтисодӣ: Чаро сарфакории аввалия боиси шикаст мегардад?

Бисёре аз соҳибкорони маҳаллӣ ҳангоми хариди таҷҳизот кӯшиш мекунанд, ки аз ҳисоби филтрҳо маблағро сарфа кунанд. Онҳо системаҳои арзони хонагӣ ё нимасаноатиро интихоб мекунанд, ки барои кори пайвастаи 24-соата пешбинӣ нашудаанд. Натиҷа ҳамеша як хел аст: таваққуфи хати истеҳсолӣ, вайрон шудани клапанҳои соленоидӣ ва дегҳои гармидиҳӣ аз сабаби ҷамъшавии кафк (накипь) ва дар ниҳоят, талафоти миллионҳо сомонӣ.

Сармоягузорӣ ба системаи боэътимоди саноатии ONEMI бо иқтидори мувофиқ (аз 100 то 100,000 литр дар як соат) дар давоми як соли аввал худро пурра мепӯшонад. Ин на танҳо сифати маҳсулотро кафолат медиҳад, балки мӯҳлати хизмати тамоми таҷҳизоти гаронбаҳои шишабандиро дучанд месозад.

Ҳангоми интихоби системаи тозакунии об, ҳамеша ба мавҷудияти қисмҳои эҳтиётӣ ва хидматрасонии техникӣ дар Тоҷикистон таваҷҷӯҳ кунед. Интизории як мембрана ё насоси махсус аз хориҷа дар давоми як моҳ метавонад тиҷорати шуморо ба буҳрони ҷиддӣ рӯ ба рӯ кунад. Системаҳои муосири ONEMI бо назардошти дастрасии осони маводҳои масрафшаванда ва нигоҳдории содда тарҳрезӣ шудаанд, ки ин бартарии бузург барои истеҳсолкунандагони маҳаллӣ мебошад.

Дар ниҳоят, об танҳо як ашёи хом нест. Он таҳкурсии тиҷорати шумост. Сифати онро ба тасодуф вогузор накунед.