Тасаввур кунед, ки як қарори оддии техникӣ метавонад сатҳи сироятҳои дохилибеморхонавиро дар клиникаи шумо қариб 40% коҳиш диҳад. Ин рақам аз осмон гирифта нашудааст. Ин натиҷаи воқеии ҷорӣ намудани системаҳои муосири филтратсияи об дар як қатор марказҳои ҷарроҳии шаҳри Душанбе аст, ки мо ба наздикӣ таҳлил кардем.
Оби тоза дар тиб танҳо барои нӯшидан нест. Он дар автоклавҳо, дастгоҳҳои гемодиализ, озмоишгоҳҳо ва шӯъбаҳои эҳёгарӣ истифода мешавад. Агар дар ин занҷир ҳатто як хатогии хурд роҳ дода шавад, оқибатҳояш метавонанд фоҷиабор бошанд.
Хулоса
- Оби бесифат мӯҳлати кори таҷҳизоти гаронбаҳои тиббиро дар Тоҷикистон то 3 сол кӯтоҳ мекунад.
- Технологияи осмоси баръакс (RO) ягона роҳи боэътимоди нест кардани 99% бактерияҳо ва намакҳои сахт аст.
- Мутобиқати об ба стандартҳои СанПиН-и ҷумҳурӣ бевосита ба устувории молиявии клиникаҳо таъсир мерасонад.
Чаро усулҳои анъанавии тозакунӣ дигар кор намекунанд?
Аксари беморхонаҳои мо ҳоло ҳам ба хлоркунии оддӣ ё филтрҳои механикии куҳна такя мекунанд. Ин усулҳо лой ва реги калонро медоранд, аммо дар баробари намакҳои сахт, металлҳои вазнин ва аз ҳама муҳимаш — вирусҳову пирогенҳо комилан беқувватанд. Дар шароити Тоҷикистон, ки оби сояву дарёҳо вобаста ба мавсим лойқашавии зиёд доранд, ин мушкилот дучанд мешавад.
Оё медонед, ки чаро дастгоҳҳои стерилизатсияи буғӣ (автоклавҳо) дар беморхонаҳои мо тез-тез вайрон мешаванд? Сабаб дар накипи сафед аст, ки аз оби сернамак ба вуҷуд меояд. Унсурҳои гармидиҳандаи дастгоҳҳо дар тӯли чанд моҳ корношоям мешаванд ва таъмири онҳо ҳазорҳо сомонӣ зарар меорад.
Ин ҷо як нуктаи нозукро бояд эътироф кард: ҳатто беҳтарин системаи осмоси баръакс дар ҷаҳон, агар филтрҳои пешакии он сари вақт иваз карда нашаванд, дар даруни худ колонияҳои бактерияҳоро зиёд мекунад. Ин ҳақиқати талхи технологӣ аст, ки фурӯшандагон одатан пинҳон медоранд. Барои ҳамин, нигоҳубини мунтазам муҳимтар аз худи бренд аст.
Осмоси баръакс чӣ гуна кор мекунад ва чаро он алтернатива надорад?
Принсипи кор хеле содда, вале самарабахш аст. Об зери фишори баланд аз мембранаи нимгузаранда мегузарад. Сӯрохиҳои ин мембрана чунон хурданд (тақрибан 0.0001 микрон), ки танҳо молекулаҳои об метавонанд аз онҳо гузаранд. Ҳама чизи дигар — бактерияҳо, пестисидҳо, сурб, симоб ва хлор — ба канализатсия рехта мешаванд.
Ин технология имкон медиҳад, ки об ба дараҷаи деионизатсияшуда (дистилятсияшуда) наздик шавад, ки ин талаботи асосии лабораторияҳои муосири ташхисӣ мебошад.
| Нишондиҳандаҳои об | Оби оддии водопровод | Пас аз системаи RO | Талаботи тиббӣ |
|---|---|---|---|
| Миқдори умумии намакҳо (TDS) | 350-500 мг/л | < 10 мг/л | < 50 мг/л |
| Бактерияҳо ва вирусҳо | Мавҷуд аст | 0% | Комилан манъ аст |
| Хлори озод | то 1.5 мг/л | 0 мг/л | < 0.1 мг/л |
Ширкати ONEMI дар бозори Тоҷикистон маҳз ҳамин гуна системаҳои бисёрзинагии саноатиро пешниҳод мекунад, ки бо назардошти хусусиятҳои оби маҳаллӣ лоиҳакашӣ шудаанд.
Мушкилоти оби маҳаллӣ: Таҷрибаи вилояти Суғд ва Хатлон
Дар шаҳрҳои Хуҷанд ва Бохтар мо ба мушкилиҳои гуногун дучор мешавем. Дар шимоли кишвар об бештар сахтии баланд дорад ва миқдори калсий ва магний аз меъёр зиёд аст. Дар ҷануб бошад, мушкили асосӣ лойқашавии мавсимии об ва мавҷудияти боқимондаҳои нуриҳои минералии кишоварзӣ мебошад.
Агар шумо дар чунин шароит филтри оддӣ насб кунед, он дар тӯли як ҳафта маҳкам мешавад.
Барои ҳамин, системаи осмоси баръакс бояд ҳатман марҳилаи омодасозии пешакӣ (pre-treatment) дошта бошад. Ин марҳила аз филтрҳои механикии худшӯйшаванда, нармкунандаҳои об ва филтрҳои ангиштӣ иборат аст, ки бори асосиро аз рӯи мембранаи гаронбаҳо дур мекунанд.
Масалан, дар яке аз клиникаҳои хусусии шаҳри Кӯлоб, пас аз насби системаи осмоси баръакси саноатии ONEMI, на танҳо сифати таҳлилҳои лабораториро беҳтар кардем, балки хароҷоти таъмири дастгоҳҳои дандонпизишкиро низ то 80% кам намудем. Ин нишон медиҳад, ки сармоягузорӣ ба об дар асл сарфаи буҷет аст.
Чӣ тавр системаи дурустро барои клиникаи худ интихоб кунед?
Аввалин кор — гузаронидани таҳлили пурраи кимиёвии об дар лабораторияи аккредитатсияшуда аст. Бе ин ягон таҷҳизотро харидорӣ накунед. Шумо бояд дақиқ бидонед, ки бо чӣ мубориза мебаред.
Дуввум, ҳаҷми лозимаро дуруст ҳисоб кунед. Беморхона ба чанд литр оби тоза дар як соат ниёз дорад? Барои як дастгоҳи гемодиализ ба ҳисоби миёна тақрибан 30-40 литр об дар як соат лозим аст. Барои автоклавҳо бошад, сифати об бояд боз ҳам баландтар бошад.
Сеюм, ба мавҷудияти қисмҳои эҳтиётӣ ва хидматрасонии техникӣ дар Тоҷикистон таваҷҷӯҳ кунед. Агар системаи шумо бо сабаби набудани як филтри оддӣ ду рӯз кор накунад, тамоми фаъолияти беморхона метавонад қатъ шавад. Маҳз барои ҳамин брендҳое мисли ONEMI, ки дар Душанбе анбори қисмҳои эҳтиётӣ ва муҳандисони маҳаллӣ доранд, бартарии калон пайдо мекунанд.
Дар ниҳоят, тозагии об ин интихоби байни арзон ва гарон нест. Ин интихоби байни амнияти беморон ва хатарҳои доимӣ мебошад. Сармоягузорӣ ба осмоси баръакс як бор сурат мегирад, вале он солҳои зиёд обрӯ ва саломатии одамонро ҳифз мекунад.