វិធីកម្ចាត់ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសក្នុងទឹកអណ្តូង

នៅតាមជនបទកម្ពុជា ទឹកអណ្តូងនៅតែជាប្រភពទឹកផឹកដ៏សំខាន់សម្រាប់គ្រួសាររាប់ម៉ឺន។ ប៉ុន្តែគ្រួសារជាច្រើនបានសង្កេតឃើញថា ពេលបូមទឹកចេញពីអណ្តូង ទឹកមានពណ៌ក្រហម ឬលឿងស្រាល ហើយពេលទុកមួយសន្ទុះក៏មានកំណកពណ៌ច្រែះនៅបាតធុង ព្រមទាំងបន្សល់ស្នាមលឿងលើសម្លៀកបំពាក់ពេលបោក។ មូលហេតុចម្បងគឺជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសដែលរលាយក្នុងទឹកក្រោមដី — បញ្ហាដែលមើលឃើញច្បាស់ ប៉ុន្តែច្រើនតែត្រូវបានមើលរំលងរហូតដល់ប៉ះពាល់សុខភាព។

ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសក្នុងទឹកក្រោមដីកម្ពុជាធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណា

ទិន្នន័យពីការស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថានស្វីស Eawag ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Environmental Science & Technology ឆ្នាំ 2007 បានធ្វើការវិភាគទឹកក្រោមដីនៅតំបន់ទំនាបទន្លេមេគង្គ ផ្ទៃដី 3,700 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ លើគំរូទឹក 131 អណ្តូង។ លទ្ធផលបង្ហាញថា ជាតិម៉ង់ហ្គាណែសមានកម្រិតលើស 0.4 មីលីក្រាមក្នុងមួយលីត្រ ក្នុងចំនួន 57% នៃអណ្តូង ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពប្រជាជនប្រមាណ 1.2 លាននាក់នៅក្នុងតំបន់នេះ។

ចំណែកជាតិអាសេនិចវិញ ការសិក្សាដដែលរកឃើញថា កម្រិតអាសេនិចមានចាប់ពី 1 ដល់ 1,340 មីក្រូក្រាមក្នុងមួយលីត្រ (មធ្យម 163) ដោយ 48% នៃអណ្តូងលើសកម្រិតណែនាំរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក 10 មីក្រូក្រាមក្នុងមួយលីត្រ។ បញ្ហាអាសេនិចប្រមូលផ្តុំខ្លាំងនៅខេត្តកណ្តាល តាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ និងទន្លេបាសាក់។

ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសប៉ះពាល់សុខភាពគ្រួសារអ្នកយ៉ាងដូចម្តេច

ជាតិដែកខ្លួនឯងមិនមែនជាសារធាតុពុលខ្លាំងទេ — តាមពិតវាជាសារធាតុរ៉ែចាំបាច់សម្រាប់រាងកាយ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកមិនបានកំណត់កម្រិតសុខភាពសម្រាប់ជាតិដែកទេ គឺគ្រាន់តែកំណត់កម្រិតសោភ័ណភាព 0.3 មីលីក្រាមក្នុងមួយលីត្រ ព្រោះវាធ្វើឱ្យទឹកមានរសជាតិលោហៈ បន្សល់ស្នាមលើសម្លៀកបំពាក់ និងប្រដាប់ប្រើប្រាស់ ហើយធ្វើឱ្យបំពង់ទឹកស្ទះតាមពេលវេលា។

ម៉ង់ហ្គាណែសមានគ្រោះថ្នាក់ជាង។ ការផឹកទឹកដែលមានម៉ង់ហ្គាណែសខ្ពស់ជាប្រចាំអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ជាពិសេសចំពោះកុមារតូច ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍខួរក្បាល។ ការសិក្សារបស់ Ljung និង Vahter (Environmental Health Perspectives, 2007) បានចង្អុលបង្ហាញថា កម្រិតណែនាំសុខភាពសម្រាប់ម៉ង់ហ្គាណែសរបស់ WHO គួរត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញ ព្រោះមានភស្តុតាងកាន់តែច្រើនអំពីផលប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធប្រសាទចំពោះទារក និងកុមារ។

ហេតុអ្វីតម្រងធម្មតាមិនអាចចាប់ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសបាន

នេះជាចំណុចសំខាន់ដែលគ្រួសារជាច្រើនយល់ច្រឡំ។ ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសក្នុងទឹកអណ្តូងភាគច្រើនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរលាយ — គឺជាអ៊ីយ៉ុង (Fe²⁺, Mn²⁺) ដែលមើលមិនឃើញ។ ពេលប៉ះខ្យល់ ឬអុកស៊ីសែន ទើបវាធ្វើអុកស៊ីតកម្មទៅជាកំណកមិនរលាយ (ច្រែះ ឬកំណកខ្មៅ) ហើយទើបទឹកឡើងពណ៌។

តម្រងកប្បាស PP ឬតម្រងដីល្បាប់ធម្មតា ចាប់បានតែកំណកធំៗ មិនអាចចាប់អ៊ីយ៉ុងរលាយបានទេ។ កាបូនសកម្មកាត់បន្ថយក្លិន និងរសជាតិបាន ប៉ុន្តែមិនដោះស្រាយជាតិដែក-ម៉ង់ហ្គាណែសរលាយបានដែរ។ សូម្បីតែភ្នាស UF (ultrafiltration) ក៏មិនអាចទប់អ៊ីយ៉ុងរលាយបាន — វាចាប់បានតែកំណកច្រែះ ឬបាក់តេរីដែលបានធ្វើអុកស៊ីតកម្មរួចហើយ។ បើចង់ដឹងពីភាពខុសគ្នារវាង RO និង UF សូមអាន RO ទល់នឹង UF តម្រងទឹកមួយណាសាកសមសម្រាប់កម្ពុជា។

វិធីកម្ចាត់ជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែសឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព

គោលការណ៍ស្នូលគឺ — ត្រូវធ្វើអុកស៊ីតកម្មជាមុនសិន បន្ទាប់មកចម្រោះ។ ដោយការបញ្ចូលខ្យល់ ឬបន្ថែមសារធាតុអុកស៊ីតកម្ម ធ្វើឱ្យជាតិដែក-ម៉ង់ហ្គាណែសរលាយប្រែទៅជាកំណក បន្ទាប់មកកំណកទាំងនោះត្រូវបានទប់ដោយស្រទាប់ខ្សាច់ម៉ង់ហ្គាណែស (manganese greensand) ខ្សាច់កែវ ឬមេឌៀពិសេស។ នេះជាដំណោះស្រាយសម្រាប់ផ្ទះទាំងមូលដែលពេញនិយម និងសន្សំសំចៃបំផុត។

សម្រាប់តំបន់ដែលទឹករឹងខ្លាំង ឬមានសារធាតុរ៉ែរលាយខ្ពស់ ប្រព័ន្ធ RO (reverse osmosis) គឺជាជម្រើសដែលអាចទុកចិត្តបានបំផុត។ រន្ធភ្នាស RO មានទំហំត្រឹម 0.0001 មីក្រូម៉ែត្រ ដែលអាចទប់ជាតិដែក-ម៉ង់ហ្គាណែសរលាយ និងលោហៈធ្ងន់ និងអំបិលស្ទើរតែទាំងអស់បាន។ តារាងខាងក្រោមប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្រសំខាន់ៗ៖

របៀបជ្រើសរើសតម្រងសម្រាប់ទឹកអណ្តូងរបស់អ្នក

បើទឹកអណ្តូងរបស់អ្នកឡើងក្រហម-លឿង បន្សល់ស្នាមលើសម្លៀកបំពាក់ ឬមានរសជាតិលោហៈ នោះអ្នកកំពុងមានបញ្ហាជាតិដែករលាយ — តម្រងដីល្បាប់ ឬ UF តែមួយមុខមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ សម្រាប់បញ្ហាមធ្យម ការដំឡើងប្រព័ន្ធអុកស៊ីតកម្ម + ខ្សាច់ម៉ង់ហ្គាណែសសម្រាប់ផ្ទះទាំងមូលគឺល្អ ហើយបន្ថែមប្រព័ន្ធ RO មួយនៅផ្ទះបាយសម្រាប់ទឹកផឹក ជាការធានាសុវត្ថិភាព។

សំខាន់បំផុត — កុំភ្លេចថាទឹកក្រោមដីនៅកម្ពុជាមួយចំនួន មានជាតិអាសេនិច និងលោហៈធ្ងន់ផ្សេងទៀតលាយឡំផងដែរ។ មុននឹងជ្រើសរើសតម្រង គួរធ្វើតេស្តទឹកឱ្យដឹងច្បាស់ថាមានសារធាតុអ្វីខ្លះ។ បើទឹកអណ្តូងអ្នកមានរសជាតិប្រៃ សូមអាន វិធីកម្ចាត់ភាពប្រៃក្នុងទឹកអណ្តូង និងពិនិត្យមើល សញ្ញាដែលបង្ហាញថាទឹកអ្នកត្រូវការចម្រោះ ផងដែរ។

ដំណោះស្រាយចម្រោះពី ONEMI

ONEMI គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍បន្សុទ្ធទឹកដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តក្វាងទុង ប្រទេសចិន ដែលរចនាតម្រងទឹកជាពិសេសសម្រាប់ទីផ្សារដែលមានបញ្ហាជាតិដែក-ម៉ង់ហ្គាណែសដូចជាកម្ពុជា។ សម្រាប់ផ្ទះទាំងមូល ប្រព័ន្ធចម្រោះកណ្តាល និងប្រព័ន្ធខ្សាច់ម៉ង់ហ្គាណែសរបស់ ONEMI ធ្វើអុកស៊ីតកម្ម និងចម្រោះជាតិដែក-ម៉ង់ហ្គាណែសរលាយបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ខណៈប្រព័ន្ធ RO សម្រាប់ផ្ទះបាយដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ 0.0001 មីក្រូម៉ែត្រ ធានាថាទឹកផឹកមានសុវត្ថិភាពទាំងស្រុង។

ឧបករណ៍របស់ ONEMI មានវិញ្ញាបនបត្រ CE, UL, FCC និង RoHS (សម្រាប់ម៉ាស៊ីនទាំងមូល) និងវិញ្ញាបនបត្រ NSF សម្រាប់តម្រងបន្សុទ្ធ (សម្រាប់តែតម្រងបន្សុទ្ធប៉ុណ្ណោះ)។ ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមពីអត្ថប្រយោជន៍នៃទឹកចម្រោះ RO សម្រាប់សុខភាពគ្រួសារ សូមអាន អត្ថប្រយោជន៍របស់តម្រងទឹក RO សម្រាប់សុខភាពគ្រួសារ ឬ មគ្គុទេសក៍ជ្រើសរើសតម្រងទឹកនៅកម្ពុជា។

បញ្ហាជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែស អាចដោះស្រាយបានទាំងស្រុង ប្រសិនបើអ្នកកំណត់បញ្ហាបានត្រឹមត្រូវ ហើយជ្រើសរើសតម្រងដែលសាកសម។ ធ្វើតេស្តទឹកជាមុនសិន បន្ទាប់មកជ្រើសរើសប្រព័ន្ធសម្រាប់ផ្ទះទាំងមូល ឬ RO សម្រាប់ផ្ទះបាយតាមតម្រូវការ នោះគ្រួសារអ្នកនឹងទទួលបានទឹកស្អាត និងមានសុវត្ថិភាពរាប់ឆ្នាំ។