យោងតាមទិន្នន័យអង្កេតចុងក្រោយបង្អស់លើគុណភាពទឹកប្រើប្រាស់តាមផ្ទះក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចន្លោះពី ៦៨% ទៅ ៨២% នៃប្រភពទឹកម៉ាស៊ីនដែលបានធ្វើតេស្តនៅតាមតំបន់ប្រជុំជន បានបង្ហាញពីវត្តមាននៃសារធាតុរលាយមិនបរិសុទ្ធ (TDS) ក្នុងកម្រិតចន្លោះពី ២៥០ ទៅ ៥០០ មីលីក្រាមក្នុងមួយលីត្រ (mg/L) ដែលលើសពីកម្រិតណែនាំសម្រាប់ទឹកបរិភោគសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ ក្នុងនោះដែរ គំរូទឹកប្រមាណ ៤៥% ទៅ ៦០% ត្រូវបានរកឃើញថាមានផ្ទុកនូវមីក្រូប្លាស្ទិក (Microplastics) ដែលមានទំហំចាប់ពី ០.១ មីក្រុង រហូតដល់ ៥ មីលីម៉ែត្រ រួមផ្សំនឹងសំណល់លោហៈធ្ងន់ដូចជា សំណ និងអាសេនិក ដែលបណ្តាលមកពីការច្រេះនៃប្រព័ន្ធបំពង់ទឹកចាស់ៗដែលមានអាយុកាលចន្លោះពី ២០ ទៅ ៤០ ឆ្នាំ។
សេចក្តីសង្ខេប
- ទិន្នន័យជាក់ស្តែងបង្ហាញថាទឹកម៉ាស៊ីនទូទៅនៅតែមានផ្ទុកសារធាតុរលាយ (TDS) ខ្ពស់ និងមីក្រូប្លាស្ទិកចន្លោះពី ៤៥% ទៅ ៦០%។
- ប្រព័ន្ធបន្សុទ្ធទឹកនៅចំណុចប្រើប្រាស់ (POU) ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា RO អាចកម្ចាត់សារធាតុកខ្វក់បានរហូតដល់ ៩៩.៩%។
- ការវិនិយោគលើម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកដែលមានគុណភាពខ្ពស់ជួយកាត់បន្ថយចំណាយលើទឹកដបបានចន្លោះពី ៧០% ទៅ ៨៥% ប្រចាំឆ្នាំ។
ការប្រើប្រាស់ទឹកដែលមិនទាន់ឆ្លងកាត់ការចម្រោះកម្រិតខ្ពស់បង្កជាហានិភ័យសុខភាពរយៈពេលវែងដែលមិនអាចមើលរំលងបានឡើយ។
វិបត្តិគុណភាពទឹក និងបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងតាមបំពង់បង្ហូរ
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើប្រព័ន្ធចែកចាយទឹកស្អាតក្នុងទីក្រុងបានបង្ហាញថា ទោះបីជាទឹកត្រូវបានកែច្នៃស្របតាមស្តង់ដារពីរោងចក្រប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកស្អាតក៏ដោយ ក៏ដំណើរការចែកចាយតាមបណ្តាញបំពង់ក្រោមដីដែលមានប្រវែងរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ បង្កើតឱ្យមានការចម្លងរោគជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ។ សារធាតុគីមីកសិកម្មដូចជា ជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលហូរច្រោះចូលទៅក្នុងប្រភពទឹកក្រោមដី និងទឹកលើផ្ទៃដី ត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងកម្រិតចន្លោះពី ០.០៥ ទៅ ០.៣ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយលីត្រ នៅក្នុងតំបន់ជាយក្រុង។
តើអ្នកដឹងទេថា ការដាំទឹកពុះធម្មតាមិនអាចកម្ចាត់លោហៈធ្ងន់ និងគីមីកសិកម្មទាំងនេះបានឡើយ ហើយថែមទាំងធ្វើឱ្យកំហាប់សារធាតុពុលទាំងនោះកើនឡើងនៅក្នុងទឹកដែលនៅសល់ទៀតផង?
បន្ថែមពីលើនេះ សារធាតុក្លរីនដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់សម្លាប់មេរោគក្នុងប្រព័ន្ធទឹកសាធារណៈក្នុងកម្រិតចន្លោះពី ០.៥ ទៅ ២.០ មីលីក្រាមក្នុងមួយលីត្រ តែងតែប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុសរីរាង្គនៅក្នុងទឹក បង្កើតបានជាសមាសធាតុគីមី Trihalomethanes (THMs) ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមហារីក។ ទិន្នន័យពីមន្ទីរពិសោធន៍វិភាគទឹកបង្ហាញថា ផ្ទះដែលស្ថិតនៅចុងខ្សែបណ្តាញចែកចាយទឹក តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាទឹកមានពណ៌ល្អក់ និងមានកំទេចកំទីច្រែះដែកកើនឡើងពី ១៥% ទៅ ៣០% ធៀបនឹងផ្ទះដែលស្ថិតនៅក្បែរស្ថានីយចែកចាយផ្ទាល់។
បច្ចេកវិទ្យាបញ្ច្រាស osmosis (RO) និងយន្តការចម្រោះកម្រិតខ្ពស់
ប្រព័ន្ធបន្សុទ្ធទឹកនៅចំណុចប្រើប្រាស់ (Point-of-Use – POU) ដែលបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យា Reverse Osmosis (RO) ដំណើរការដោយការប្រើប្រាស់សម្ពាធខ្ពស់ដើម្បីរុញច្រានម៉ូលេគុលទឹកឱ្យឆ្លងកាត់ភ្នាសចម្រោះ Semi-permeable membrane ដែលមានទំហំរន្ធតូចបំផុតរហូតដល់ ០.០០០១ មីក្រុង។ ទំហំនេះតូចជាងសក់មនុស្សរហូតដល់ ៥០០,០០០ ដង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យតែម៉ូលេគុលទឹកស្អាតប៉ុណ្ណោះអាចឆ្លងកាត់ទៅបាន។
| ប្រភេទសារធាតុកខ្វក់ | ទំហំភាគល្អិត (មីក្រុង) | អត្រាកម្ចាត់ដោយ RO (%) |
|---|---|---|
| បាក់តេរី និងវីរុស | ០.០២ – ២.០ | ៩៩.៩៩% |
| លោហៈធ្ងន់ (សំណ, អាសេនិក) | ០.០០០១ – ០.០០០៥ | ៩៥% – ៩៩% |
| មីក្រូប្លាស្ទិក | ០.១ – ១០០ | ១០០% |
| សមាសធាតុគីមីសរីរាង្គ (VOCs) | ០.០០០៥ – ០.០០៥ | ៩០% – ៩៨% |
តាមរយៈតារាងទិន្នន័យខាងលើ យើងអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា បច្ចេកវិទ្យាចម្រោះធម្មតាមិនអាចធានាបាននូវការលុបបំបាត់សារធាតុពុលដែលមានទំហំតូចជាង ០.០១ មីក្រុងបានឡើយ។ មានតែប្រព័ន្ធចម្រោះកម្រិត RO ប៉ុណ្ណោះដែលអាចទប់ស្កាត់រាល់ភាគល្អិតគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះមិនឱ្យចូលទៅក្នុងរាងកាយរបស់អ្នកបាន។ ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹក ONEMI ត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងសម្រិតសម្រាំងបំផុតដោយប្រើប្រាស់ភ្នាសចម្រោះកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីធានាថាទឹកដែលហូរចេញមកគ្រប់ដំណក់មានភាពបរិសុទ្ធកម្រិតខ្ពស់បំផុត និងមានរសជាតិទន់ស្រួលពិសារ។
ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងការវិភាគលើការចំណាយប្រចាំឆ្នាំ
ការសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធចម្រោះទឹក POU នៅតាមផ្ទះមិនត្រឹមតែជាការការពារសុខភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាការសម្រេចចិត្តផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដ៏ឆ្លាតវៃបំផុតមួយផងដែរ។ គ្រួសារដែលមានសមាជិកចន្លោះពី ៤ ទៅ ៦ នាក់ ជាមធ្យមប្រើប្រាស់ទឹកសម្រាប់បរិភោគ និងចម្អិនអាហារប្រមាណពី ១០ ទៅ ១៥ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប្រសិនបើពឹងផ្អែកលើការទិញទឹកដបពាណិជ្ជកម្ម ការចំណាយប្រចាំខែអាចកើនឡើងចន្លោះពី ៤៥ ទៅ ៧៥ ដុល្លារអាមេរិក។
ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកផ្ទាល់ខ្លួនកាត់បន្ថយថ្លៃដើមទឹកស្អាតមកត្រឹមតែចន្លោះពី ០.០២ ទៅ ០.០៥ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយលីត្រ រួមបញ្ចូលទាំងការចំណាយលើការប្រើប្រាស់អគ្គិសនី និងការផ្លាស់ប្តូរតម្រងចម្រោះតាមកាលកំណត់។ នេះមានន័យថា គ្រួសារនីមួយៗអាចសន្សំថវិកាបានចន្លោះពី ៤០០ ទៅ ៧០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលជាការកាត់បន្ថយចំណាយបានរហូតដល់ទៅ ៨០% ធៀបនឹងការប្រើប្រាស់ទឹកដបកែវ ឬដបជ័រធម្មតា។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងមួយនៃប្រព័ន្ធចម្រោះទឹក RO គឺការបង្កើតទឹកបង្ហូរចោល (Wastewater ratio) ដែលក្នុងម៉ាស៊ីនកម្រិតទាបខ្លះអាចមានសមាមាត្រទឹកចម្រោះនិងទឹកបង្ហូររហូតដល់ ១:៣។ នេះជាចំណុចបច្ចេកទេសដែលអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវតែដឹង និងជ្រើសរើសឧបករណ៍ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដើម្បីកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយទឹក។
ការជ្រើសរើស និងការថែទាំប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់
ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពចម្រោះទឹកបានល្អឥតខ្ចោះក្នុងរយៈពេលវែង ការយល់ដឹងពីអាយុកាលនៃតម្រងចម្រោះនីមួយៗគឺជារឿងចាំបាច់បំផុត។ តម្រងចម្រោះដំបូង (PP Cotton Filter) គួរតែត្រូវបានផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ ៣ ទៅ ៦ ខែម្តង ដោយសារវាជាអ្នករងទម្ងន់ធ្ងន់ជាងគេក្នុងការទប់ស្កាត់ដីខ្សាច់ និងកំទេចកំទីធំៗ។ តម្រងកាបូនសកម្ម (Activated Carbon Filter) ដែលមានតួនាទីស្រូបយកក្លិន ក្លរីន និងសារធាតុគីមី គួរផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ ៦ ទៅ ៩ ខែម្តង ខណៈដែលភ្នាសចម្រោះ RO Membrane អាចប្រើប្រាស់បានចន្លោះពី ១៨ ទៅ ២៤ ខែ អាស្រ័យលើគុណភាពទឹកចូល និងបរិមាណប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។
នៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅតំបន់មួយចំនួនដូចជាសង្កាត់បឹងកេងកងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនតែងតែជួបប្រទះបញ្ហាសម្ពាធទឹកចូលខ្សោយ (ទាបជាង ១.៥ បារ) ដែលតម្រូវឱ្យមានការដំឡើងម៉ូទ័រជំនួយសម្ពាធបន្ថែម ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធចម្រោះ RO ដំណើរការបានពេញលេញ។ ម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកវៃឆ្លាតរបស់ ONEMI បានរួមបញ្ចូលនូវប្រព័ន្ធប៉ះសេនស័រវាស់គុណភាពទឹក TDS ភ្លាមៗ និងប្រព័ន្ធជូនដំណឹងស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលដល់ពេលត្រូវប្តូរតម្រងចម្រោះ ដែលជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងរបស់លោកអ្នកយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។
ការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធបន្សុទ្ធទឹកតាមផ្ទះដែលមានស្តង់ដារបច្ចេកវិទ្យាច្បាស់លាស់ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងរបៀបរស់នៅប្រកបដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងនិរន្តរភាពសម្រាប់គ្រួសារទាំងមូលនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត។