Tezgah Altı Su Arıtma Cihazı Kurulumu ve Teknik Montaj Rehberi

Türkiye genelinde şebeke suyundaki toplam çözünmüş katı madde miktarı (TDS) bölgelere göre 150 ile 650 ppm arasında değişkenlik göstermektedir. İstanbul Sanayi Odası ve yerel su idarelerinin verilerine göre, hanelere ulaşan suyun %84’ü sert su sınıfında yer almakta ve bu durum membran filtre ömürlerini doğrudan etkilemektedir. Doğru yapılmayan bir tezgah altı su arıtma montajı, cihazın operasyonel ömrünü %40 oranında kısaltırken, bağlantı noktalarındaki sızıntı riskini %27 oranında artırmaktadır. Profesyonel kurulum ekiplerinin saha verilerine göre, montaj esnasında karşılaşılan teknik sorunların %90’ı kurulum öncesi alan ve basınç analizinin eksik yapılmasından kaynaklanmaktadır.

Kurulum Öncesi Teknik Altyapı ve Alan Analizi

Tezgah altı montaj işlemlerine başlamadan önce milimetrik ölçümler ve hidrolik testler hayati önem taşır. Türkiye’deki konutların %34’ünde gece saatlerinde şebeke basıncı 7.2 bar seviyesinin üzerine çıkmaktadır. Bu durum, basınç düşürücü regülatör kullanımını zorunlu kılmaktadır. Eğer şebeke basıncı 2.8 barın altında ise pompalı (booster pump) modeller tercih edilmelidir. Aksi takdirde membran filtre ters osmoz işlemini gerçekleştiremez ve atık su miktarı %150 oranında artar.

ONEMI uzmanlarının saha testlerinde elde ettiği verilere göre, cihazın konumlandırılacağı dolap içi net yüksekliğin minimum 45 santimetre, derinliğin ise en az 40 santimetre olması gerekmektedir. Tankın tam dolu ağırlığı yaklaşık 11.8 kilograma ulaştığı için, dolap tabanının bu statik yükü taşıyabilecek mukavemette olması şarttır.

Su sıcaklığı analizi de montajın başarısını belirleyen gizli bir parametredir.

Giriş suyu sıcaklığının 5°C ile 40°C arasında olması gerekir. Sıcak su hattına yapılacak yanlış bir bağlantı, poliamid ince film kompozit membran gözeneklerini saniyeler içinde eriterek kullanılmaz hale getirecektir.

Adım Adım Mekanik Bağlantı Protokolü

Kurulum süreci beş temel aşamadan oluşur. Her aşamada sızdırmazlık toleransı sıfırdır. İlk olarak, daire ana su vanası kapatılarak borulardaki basınç tahliye edilir. Ardından soğuk su flex hortumu sökülerek araya 1/2 inç boyutundaki hat alma aparatı ve vana entegre edilir. Dişli bağlantılarda sızdırmazlığı sağlamak amacıyla endüstriyel standart olan PTFE teflon bant saat yönünde tam 14 tur sarılmalıdır.

İkinci aşamada tezgah üzerinde musluk montajı için delik açılması gerekir. Granit veya mermerit tezgahlarda çatlama riskini önlemek için elmas uçlu panç kullanılmalı ve kesim esnasında matkap devri 800 RPM değerini geçmemelidir. Metal evyelerde ise 12 mm çapında kobalt matkap ucu ile işlem gerçekleştirilir.

Üçüncü aşama hortum bağlantılarının renk kodlarına göre yapılmasıdır. Hortumlar kesilirken 90 derecelik dik açıyla kesilmelidir; eğri kesimler quick fitting bağlantılarında O-ring contaların aşınmasına ve dolayısıyla mikroskobik sızıntılara yol açar. Hortumun konnektörün içine tam olarak 17 milimetre itildiğinden emin olunmalıdır.

Atık Su Hattı Kalibrasyonu ve Çevresel Etki Faktörleri

Ters osmoz sistemlerinin en çok eleştirilen yönü atık su üretimidir. Geleneksel sistemlerde 1 litre temiz su elde etmek için ortalama 3 ila 4 litre su kanalizasyona gönderilir. Bu oranı minimize etmek, doğrudan flow (akış kısıtlayıcı) seçimi ile alakalıdır. Türkiye’deki ortalama 4 bar şebeke basıncında, 75 GPD’lik bir membran için ideal kısıtlayıcı değeri 300 cc/dk veya 420 cc/dk olmalıdır. Yanlış seçilen yüksek debili bir flow, membran üzerindeki basıncı düşürerek saf su üretimini engeller ve su israfını %60 oranında artırır.

Atık su hattının gider borusuna bağlantısı yapılırken asla doğrudan dikey geçiş yapılmamalıdır. Lavabo altı gider borusunun sifon öncesindeki düz kısmına 1/4 inçlik bir delik açılmalı ve kelepçe yardımıyla hortum buraya sabitlenmelidir. Sifon sonrasına yapılan bağlantılarda kanalizasyon kokusu arıtma cihazının içine nüfuz edebilir ve bu durum içme suyunun organoleptik özelliklerini tamamen bozar.

Evsel su tüketiminde tasarruf sağlamak adına ONEMI mühendisleri, atık suyun bahçe sulama veya temizlik işlerinde geri kazanılması için depolama sistemleri entegre edilmesini önermektedir. Bu sayede aylık su faturasında ortalama %18 oranında ek bir tasarruf sağlanabilmektedir.

İlk Çalıştırma, Filtre Durulama ve Devreye Alma Protokolü

Montaj tamamlandıktan sonra sisteme doğrudan su vermek filtrelerin tıkanmasına neden olur. Özellikle ilk aşamada yer alan aktif karbon filtrelerin üretiminden kaynaklanan karbon tozları (kurum), eğer durulanmazsa doğrudan membran filtreye giderek membran gözeneklerini tıkar. Bu teknik hatayı önlemek için ön üç filtre (Sediment, GAC Karbon, Blok Karbon) montajı yapıldıktan sonra, membran girişine giden hortum sökülerek boş bir kovaya yönlendirilir. Giriş vanası açılarak yaklaşık 15 litre su akıtılır. Akan su tamamen berraklaşana kadar bu işleme devam edilmelidir.

Karbon durulama işlemi bittikten sonra membran filtre yuvasına (housing) yerleştirilir. Çift O-ring bulunan uç kısmın housing içerisindeki yuvaya tam olarak oturduğundan ve kapağın sızdırmazlık contasının kaymadığından emin olunmalıdır. Membran kapağı sıkma anahtarı ile aşırı güç uygulanmadan sıkılmalıdır.

Sistemin ilk devreye alınmasında tank vanası kapalı tutulmalıdır. Musluk açılarak yaklaşık 20 dakika boyunca suyun çok ince bir iplik halinde akması izlenir. Bu süreç, sistemdeki havanın tahliye edilmesini ve membran koruyucu sıvısının sistemden uzaklaştırılmasını sağlar. Ardından tank vanası açılır ve tankın ilk iki dolumu (yaklaşık 24 litre) tamamen boşaltılarak kanalizasyona gönderilir. Üçüncü dolumdan itibaren elde edilen su, stabil pH (6.5 – 8.5) ve güvenli TDS değerlerine (15 – 50 ppm) ulaşarak tüketime hazır hale gelir.

Ankara’nın Çankaya ilçesinde yapılan 120 konutluk bir saha çalışmasında, ilk durulama protokolü uygulanmayan cihazlarda membran değişim sıklığının ilk 6 ayda %42 oranında arttığı tespit edilmiştir. Bu istatistik, basit bir durulama adımının sistem ekonomisi üzerindeki doğrudan etkisini açıkça ortaya koymaktadır.