Bakit Ligtas Uminom ng Tubig Kahit Amoy Chlorine Ito Noon

Isipin mo na lang, ang baso ng tubig na inumin mo ngayon na walang kaano-anong lasa o amoy ay dumaan pala sa tambak na kemikal at kalawang ilang minuto lang ang nakalipas. Ligtas ka pa ring umiinom ngayon.

Maraming pamilyang Pilipino sa mga subdivision sa Cavite o mga condominium sa Mandaluyong ang nagtataka kung bakit pagbukas ng gripo, amoy gamot o chlorine ang tubig pero pagdaan sa filter ay biglang parang mineral water na ang lasa. Hindi magic ang nangyayari kundi isang matinding proseso ng pagsala na ginagawa ng isang simpleng itim na pulbos na tinatawag nating activated carbon. Sa katunayan, ang isang maliit na piraso nito na kasing-laki ng barya ay may sapat na mga microscopic na daanan na kung ilalatag mo ay kayang pumuno sa halos isang buong football field—mga nasa limang libong metro kuwadrado ng surface area.

Paano Gumagana ang Adsorption sa Loob ng Iyong Filter

Kadalasan, nalilito ang mga tao sa pagkakaiba ng absorption at adsorption. Kapag uminom ng tubig ang sponge, absorption ‘yun dahil pumasok ang likido sa loob mismo ng espongha. Ang adsorption naman na ginagawa ng activated carbon ay parang magnet. Ang mga dumi, chlorine, at organic compounds ay dumidikit lang sa ibabaw ng mga pader ng carbon pores habang hinahayaang dumaan ang malinis na molekula ng tubig.

Ang uling na ginagamit sa pag-ihaw ng liempo ay hindi pwedeng ilagay basta-basta sa filter ng tubig. Ang activated carbon ay dumaan sa matinding init gamit ang oxygen o steam para mabuksan ang milyun-milyong maliliit na pores nito. Ang prosesong ito ang nagbibigay sa kanya ng napakalawak na surface area. Kapag ang tubig mula sa Maynilad o Manila Water ay dumaan sa carbon filter ng ONEMI, ang mga chlorine molecules ay sumasailalim sa isang chemical reaction sa ibabaw ng carbon kung saan ang chlorine ay nagiging chloride ions na walang masamang epekto sa lasa at kalusugan.

May limitasyon ba ang teknolohiyang ito? Oo naman. Hindi kayang tanggalin ng activated carbon ang mga dissolved solids tulad ng asin, heavy metals tulad ng lead (maliban na lang kung may espesyal na chemical treatment ang carbon), o mga mikrobyo tulad ng bacteria at virus. Kaya nga sa mga water purifier ng ONEMI, laging magkasama ang carbon filter at ang ultrafiltration o reverse osmosis membrane para masigurong walang makakalusot na pathogen sa baso mo.

Ang Katotohanan sa Likod ng Tubig-Gripo sa Pilipinas

Bakit nga ba kailangan pa natin ng carbon filter kung may treatment plants naman ang mga water concessionaires natin? Ayon sa Philippine National Standards for Drinking Water (PNSDW), ang natitirang chlorine o residual chlorine sa dulo ng gripo ng mga consumer ay dapat manatili sa pagitan ng 0.3 mg/L hanggang 1.5 mg/L. Kailangan ang chlorine na ito para patayin ang mga bacteria habang naglalakbay ang tubig sa mga lumang tubo sa ilalim ng kalsada.

Kaso, ang proteksyong ito ang siya ring nagpapasama sa lasa ng kape o juice mo sa umaga. Mas malala pa, kapag ang chlorine ay humalo sa mga nabubulok na dahon o organic matter sa mga lumang imbakan ng tubig, nagiging sanhi ito ng pagkabuo ng trihalomethanes (THMs) na kilalang carcinogen o nagiging sanhi ng kanser sa katagalan. Dito pumapasok ang papel ng activated carbon bilang huling depensa sa loob ng iyong tahanan.

Coal-Based Laban sa Coconut Shell Carbon: Alin ang Mas Bagay sa Atin?

Hindi lahat ng activated carbon ay pareho ang pinagmulan. Sa merkado, may dalawang sikat na klase: ang gawa sa uling ng bato (coal-based) at ang gawa sa bao ng niyog (coconut shell-based). Para sa mga bahay dito sa Pilipinas, mas lalong angkop ang coconut shell activated carbon na madalas ding ginagamit sa mga de-kalidad na produkto ng ONEMI.

Bakit nga ba bao ng niyog? Ang uling mula sa bao ng niyog ay may mas mataas na konsentrasyon ng tinatawag na micro-pores. Ang mga micro-pores na ito ay sakto ang laki para sa pagsala ng mga maliliit na molekula tulad ng chlorine at mga volatile organic compounds (VOCs). Bukod sa mas eco-friendly ito dahil galing sa renewable na pinagkukunan, hindi ito nag-iiwan ng maitim na abo sa unang gamit kumpara sa coal-based carbon na madalas magdulot ng madilim na tubig sa unang limang minutong pagdaloy nito.

Isang malaking pagkakamali ng marami ay ang pag-aakalang habambuhay na gagana ang kanilang filter. Kapag napuno na ang mga pores ng carbon, magkakaroon ng tinatawag na “breakthrough” kung saan ang mga naipong dumi ay biglang sasama sa tubig na lumalabas sa gripo mo. Mas marumi pa ang maiinom mo kaysa sa tubig na hindi dumaan sa filter.

Paano Mo Malalaman Kung Kailangan Nang Palitan ang Filter?

Walang sensor ang karaniwang carbon filter para magsabi sa iyo na “puno na ako.” May ilang senyales na madali mong mapapansin sa iyong kusina.

Una, bumabalik ang amoy o lasa ng chlorine sa iyong inuming tubig. Pangalawa, humihina ang agos ng tubig mula sa filter dahil barado na ito ng mga dumi at sedimento mula sa pangunahing linya ng tubig. Kung nakatira ka sa isang lugar na may madalas na water interruption—kung saan laging may pumapasok na putik sa tubo pagbalik ng serbisyo—mas mabilis mapupuno ang iyong activated carbon filter.

Ang pagpapanatili ng malinis na tubig ay hindi lang usapin ng pagbili ng mamahaling kagamitan kundi ang tamang pag-aalaga rito. Ang paggamit ng mga advanced filtration system tulad ng ONEMI ay nagbibigay ng kapanatagan ng isip, ngunit ang disiplina sa pagpapalit ng filter cartridges ang tunay na susi para maiwasan ang sakit sa tiyan ng buong pamilya.