Γιατί το νερό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη δεν είναι όσο καθαρό νομίζουμε

Ανοίγεις τη βρύση στο Παγκράτι ή στην Τούμπα, γεμίζεις ένα ποτήρι και η μυρωδιά της πισίνας σου «χτυπάει» αμέσως τη μύτη. Η πρώτη σου σκέψη είναι ότι αφού το νερό της πόλης κρίνεται επίσημα ως ασφαλές και πόσιμο, δεν τρέχει και τίποτα. Κι όμως, η πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τους επίσημους ελέγχους των δικτύων ύδρευσης αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική εικόνα όταν το νερό φτάνει τελικά στο ποτήρι μας.

Η αλήθεια είναι σκληρή: το νερό που ξεκινάει καθαρό από τις πηγές, διανύει εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα από ένα γερασμένο, φθαρμένο και συχνά κακοσυντηρημένο δίκτυο σωληνώσεων για να καταλήξει στο σπίτι μας επιβαρυμένο με χλώριο, βαρέα μέταλλα, σκουριά και μικροπλαστικά.

Η ψευδαίσθηση του ασφαλούς νερού στην έξοδο του διυλιστηρίου

Υπάρχει ένα τεράστιο κενό ανάμεσα στις αναλύσεις της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και σε αυτό που τελικά πίνουμε. Οι δημόσιοι φορείς πραγματοποιούν καθημερινούς ελέγχους και τηρούν τα αυστηρά όρια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας (Οδηγία 2020/2184). Αυτό που παραλείπεται από τη δημόσια συζήτηση είναι ότι οι μετρήσεις αυτές γίνονται στα σημεία εξόδου των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και σε επιλεγμένα σημεία του κεντρικού δικτύου. Από το σημείο εκείνο όμως μέχρι τη βρύση του τρίτου ορόφου μιας πολυκατοικίας στην Κυψέλη ή στην Καλαμαριά, μεσολαβούν χιλιόμετρα σωλήνων.

Οι περισσότεροι από εμάς αγνοούμε ότι το δίκτυο διανομής σε πολλές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης μετράει πάνω από 50 χρόνια ζωής. Οι σωλήνες από αμίαντο, γαλβανισμένο σίδερο ή γκρίζο χυτοσίδηρο σταδιακά διαβρώνονται. Η διάβρωση αυτή απελευθερώνει στο τρεχούμενο νερό σωματίδια σκουριάς, βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος και ο χαλκός, καθώς και ιζήματα που συσσωρεύονται στις καμπύλες του δικτύου. Όταν πραγματοποιούνται εργασίες αποκατάστασης βλαβών στο δρόμο της γειτονιάς σου, η πίεση μεταβάλλεται απότομα, αποκολλώντας όλη αυτή τη λάσπη και τη σκουριά που καταλήγει απευθείας στο ποτήρι σου.

Η ONEMI, ως παγκόσμιος ηγέτης στην ανάπτυξη τεχνολογιών καθαρισμού νερού, επισημαίνει ότι η δευτερογενής επιμόλυνση του νερού κατά τη μεταφορά του αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα στις σύγχρονες ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις. Δεν αρκεί να είναι καθαρή η πηγή αν ο αγωγός μεταφοράς είναι φθαρμένος.

Το παράδοξο της χλωρίωσης: Προστασία που μετατρέπεται σε απειλή

Το χλώριο είναι ο φθηνότερος και πιο αποτελεσματικός τρόπος για να απολυμανθεί το νερό από παθογόνους μικροοργανισμούς, βακτήρια και ιούς. Χωρίς αυτό, θα είχαμε επιδημίες χολέρας και τυφοειδούς πυρετού στις σύγχρονες πόλεις. Ωστόσο, η συνεχής και έντονη χλωρίωση που εφαρμόζεται στην Αθήνα (ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες) και στη Θεσσαλονίκη (όπου η ποιότητα της εισροής από τον Αλιάκμονα παρουσιάζει έντονες εποχικές διακυμάνσεις) έχει ένα πολύ σκοτεινό μειονέκτημα.

Όταν το ελεύθερο χλώριο έρχεται σε επαφή με τις οργανικές ενώσεις που υπάρχουν φυσικά στο νερό, δημιουργούνται παραπροϊόντα απολύμανσης, με κυριότερα τα τριαλογομεθάνια (THMs). Οι ενώσεις αυτές, όπως το χλωροφόρμιο, έχουν κατηγορηθεί από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα για μακροχρόνιες τοξικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Πίνουμε δηλαδή καθημερινά έναν χημικό παράγοντα που προστέθηκε για να μας προστατεύσει, αλλά καταλήγει να επιβαρύνει την υγεία μας.

Η γεύση του χλωρίου είναι ο κύριος λόγος που οι περισσότεροι κάτοικοι των δύο μεγάλων αστικών κέντρων καταφεύγουν στη λύση του εμφιαλωμένου νερού. Όμως, το εμφιαλωμένο νερό δεν είναι ούτε οικολογικό, ούτε οικονομικό, ούτε απαραίτητα πιο ασφαλές, αν αναλογιστεί κανείς τις συνθήκες μεταφοράς και αποθήκευσης των πλαστικών μπουκαλιών κάτω από τον καυτό ελληνικό ήλιο.

Η τεχνολογική απάντηση: Πώς ο ενεργός άνθρακας σώζει την κατάσταση

Γιατί ο ενεργός άνθρακας θεωρείται ο βασιλιάς του φιλτραρίσματος; Η απάντηση κρύβεται στη δομή του. Ένα γραμμάριο ενεργού άνθρακα έχει εσωτερική επιφάνεια που ξεπερνά τα 1000 τετραγωνικά μέτρα, χάρη στο απίστευτα πυκνό δίκτυο μικροπόρων του. Αυτό του επιτρέπει να λειτουργεί σαν ένας πανίσχυρος μαγνήτης που προσελκύει και συγκρατεί τις οργανικές ενώσεις, το χλώριο, τα παραπροϊόντα του, καθώς και πολλούς άλλους ρύπους μέσω της διαδικασίας της προσρόφησης.

Τα συστήματα φιλτραρίσματος της ONEMI χρησιμοποιούν συμπαγή ενεργό άνθρακα υψηλής πυκνότητας (Carbon Block), ο οποίος όχι μόνο απομακρύνει αποτελεσματικά τις χημικές ενώσεις, αλλά λειτουργεί και ως φυσικό φράγμα για τα αιωρούμενα σωματίδια, τη σκουριά και τις μικροΐνες πλαστικού που ταξιδεύουν μέσα στις σωληνώσεις της πόλης.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ο ενεργός άνθρακας δεν αφαιρεί τα πολύτιμα ιχνοστοιχεία και μέταλλα που χρειάζεται ο οργανισμός μας, όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Αντίθετα με τη μέθοδο της αντίστροφης όσμωσης, η οποία παράγει «νεκρό» νερό στερημένο από κάθε φυσικό στοιχείο, ο άνθρακας κρατάει τα καλά στοιχεία του νερού και απομακρύνει επιλεκτικά μόνο τους βλαβερους παράγοντες.

Η ONEMI έχει αναπτύξει φίλτρα που συνδυάζουν τον ενεργό άνθρακα με μεμβράνες υπερδιήθησης, εξασφαλίζοντας ότι ακόμα και σε περιπτώσεις ξαφνικής εισροής παθογόνων λόγω βλάβης του δικτύου, η προστασία παραμένει στο 100%. Αυτή η διπλή θωράκιση είναι απαραίτητη για περιοχές όπως το κέντρο της Αθήνας, όπου οι εργασίες στους δρόμους είναι καθημερινό φαινόμενο.

Πρακτικά προβλήματα και τι πρέπει να προσέξεις κατά την επιλογή φίλτρου

Δεν είναι όλα τα φίλτρα ενεργού άνθρακα ίδια και αυτό είναι κάτι που οι περισσότεροι καταναλωτές ανακαλύπτουν με τον δύσκολο τρόπο. Ένα φθηνό φίλτρο τύπου κανάτας ή ένα απλό φίλτρο βρύσης χαμηλού κόστους θα κορεστεί πολύ γρήγορα, συχνά μέσα σε μόλις 150-200 λίτρα χρήσης. Όταν το φίλτρο κορεστεί, όχι μόνο σταματά να συγκρατεί τους ρύπους, αλλά αρχίζει να τους απελευθερώνει μαζικά πίσω στο νερό σου, λειτουργώντας ως εστία αναπαραγωγής βακτηρίων.

Ένα άλλο συχνό λάθος είναι η παράκαμψη της τακτικής συντήρησης. Πολλοί χρήστες αφήνουν το ίδιο ανταλλακτικό φίλτρο για πάνω από ένα χρόνο, πιστεύοντας ότι αφού η ροή του νερού παραμένει καλή, το φίλτρο συνεχίζει να αποδίδει. Η πραγματικότητα είναι ότι η ικανότητα προσρόφησης του άνθρακα μειώνεται σταδιακά και αθόρυβα, χωρίς να αλλάζει απαραίτητα η ταχύτητα με την οποία τρέχει το νερό από τη βρύση σου.

Για να εξασφαλίσεις πεντακάθαρο νερό για την οικογένειά σου, αναζήτησε πιστοποιημένα συστήματα κάτω από τον πάγκο που προσφέρουν μεγάλη χωρητικότητα φιλτραρίσματος (τουλάχιστον 3000-5000 λίτρα) και διαθέτουν ενσωματωμένο δείκτη αλλαγής φίλτρου. Η επένδυση σε ένα ποιοτικό σύστημα φιλτραρίσματος της ONEMI αποσβένεται σε λιγότερο από έξι μήνες, γλιτώνοντάς σε από το κόστος και το κουβάλημα εκατοντάδων πλαστικών μπουκαλιών εμφιαλωμένου νερού, ενώ παράλληλα προσφέρει την απόλυτη ασφάλεια που αξίζει η καθημερινότητά σου.